در این تمرین صفحه ۱۱۸ ریاضی پنجم درس چندضلعی‌ها با کاشی‌کاری شروع می‌شود و باید جدول ویژگی‌های مربع، مستطیل، لوزی و متوازی‌الاضلاع را کامل کنی: زاویه‌های راست، ضلع‌های موازی و برابر، زاویه‌های روبه‌رو و خط‌های تقارن. ما با مثال خودمان یاد می‌دهیم و برای جدول کتاب راهنمایی می‌دهیم.
با روش معلم کلاس، ریاضی شیرین می‌شود.
کاربرگ و آزمون فصل چهارم ←در آموزش صفحهٔ ۱۱۸ یاد می‌گیری
- مربع و مستطیل چهار زاویهٔ راست دارند؛ لوزی و متوازی‌الاضلاع زاویهٔ راست ندارند.
- در هر چهار شکل، ضلع‌های روبه‌رو موازی و زاویه‌های روبه‌رو برابرند؛ همهٔ ضلع‌ها فقط در مربع و لوزی برابرند.
- خط‌های تقارن: مربع ۴، مستطیل ۲، لوزی ۲، متوازی‌الاضلاع هیچ.
- چرا کاشی مربعی هر سطح را می‌پوشاند: دور هر گوشه چهار زاویهٔ راست یک دور کامل می‌سازند.
آموزش صفحه ۱۱۸ ریاضی پنجم: چهار چهارضلعی و ویژگی‌هایشان
برای شناختن یک چهارضلعی چهار چیز را نگاه می‌کنیم: زاویه‌های راست (با گونیا)، موازی بودن ضلع‌های روبه‌رو، برابر بودن ضلع‌ها (با خط‌کش) و خط‌های تقارن (با تا کردن). مربع و مستطیل چهار زاویهٔ راست دارند؛ لوزی و متوازی‌الاضلاع ندارند. در هر چهار شکل ضلع‌های روبه‌رو موازی و زاویه‌های روبه‌رو برابرند. همهٔ ضلع‌ها فقط در مربع و لوزی برابرند. این صفحه از فصل چهارم ریاضی پنجم است، ادامهٔ صفحهٔ ۱۱۷ و با کتاب چاپ ۱۴۰۵ هماهنگ است.
گام به گام صفحه ۱۱۸ ریاضی پنجم: ویژگی‌ها را از روی شکل بخوان
مثال ما: چهار کاشی به شکل مربع، مستطیل، لوزی و متوازی‌الاضلاع داریم. روی هر شکل، زاویه‌های راست را با مربع کوچک قرمز، ضلع‌های موازی را با فلش آبی و ضلع‌های برابر را با خط‌های کوچک نشان داده‌ایم. ویژگی‌های هر کاشی را پیدا می‌کنیم.
زاویهٔ راست، ضلع‌های موازی، ضلع‌های برابر
مربع: چهار زاویهٔ راست، دو جفت ضلع موازی، هر چهار ضلع برابر. مستطیل: چهار زاویهٔ راست، دو جفت ضلع موازی، فقط ضلع‌های روبه‌رو برابر. لوزی: زاویهٔ راست ندارد، دو جفت ضلع موازی، هر چهار ضلع برابر. متوازی‌الاضلاع: زاویهٔ راست ندارد، دو جفت ضلع موازی، فقط ضلع‌های روبه‌رو برابر. در هر چهار شکل، زاویه‌های روبه‌رو با هم برابرند.
خط‌های تقارن را با تا کردن بشمار
مربع را از وسط دو ضلع روبه‌رو و روی دو قطر می‌توان تا کرد: ۴ خط تقارن. مستطیل فقط از وسط ضلع‌های روبه‌رو: ۲ خط. لوزی فقط روی دو قطر: ۲ خط. متوازی‌الاضلاع را هیچ‌جور نمی‌توان تا کرد که دو نیمه روی هم بیفتند: خط تقارن ندارد، ولی مرکز تقارن دارد.
نتیجهٔ مثال
مربع: ۴ زاویهٔ راست، همهٔ ضلع‌ها برابر، ۴ خط تقارن. مستطیل: ۴ زاویهٔ راست، ۲ خط تقارن. لوزی: همهٔ ضلع‌ها برابر، ۲ خط تقارن. متوازی‌الاضلاع: فقط ضلع‌ها و زاویه‌های روبه‌رو برابر، بدون خط تقارن. ضلع‌های روبه‌رو در هر چهار شکل موازی‌اند.
نکتهٔ معلم
اشتباه رایج: لوزی را «مربع کج» دانستن و برایش زاویهٔ راست نوشتن. لوزی فقط ضلع‌های برابر دارد؛ اگر یکی از زاویه‌هایش راست باشد، همهٔ زاویه‌ها راست می‌شود و شکل، مربع است.
تمرین صفحه ۱۱۸ ریاضی پنجم: جدول کتاب را خودت کامل کن
حالا نوبت توست؛ ما فقط راهنمایی می‌کنیم.
کاشی‌کاری: نمونه‌هایی که دیده‌ای
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
به کف حیاط مدرسه، دیوار آشپزخانه یا کاشی‌های مسجد محله نگاه کن. بگو کاشی‌ها چه شکلی‌اند و چرا بین آن‌ها فاصله نمی‌افتد: دور هر گوشه چند زاویه جمع شده و جمعشان چند درجه است؟
تمرین ۱: جدول صبا و مبینا
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
جدول را ردیف به ردیف پر کن، نه ستون به ستون. برای «زاویهٔ راست» گونیا بگذار، برای «موازی» و «برابر» ضلع‌های روبه‌رو را با خط‌کش مقایسه کن و برای «خط تقارن» شکل را روی کاغذ بکش و تا کن. خانهٔ علامت سؤال را هم با همین روش پر کن.
کاربرگ و آزمون صفحه ۱۱۸ ریاضی پنجم
درس را یاد گرفتی؟ با کاربرگ مطمئن شو؛ سؤال‌ها تازه و سه‌سطحی‌اند، با شکل چهار چهارضلعی، جدول مقایسه و سؤال کاشی‌کاری. کاربرگ صفحه ۱۱۸ ریاضی پنجم در بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل چهارم است؛ بسته برای هر صفحه یک کاربرگ، آزمون درس‌ها و آزمون فصل را با پاسخنامه و کارنامه دارد.
یک بسته برای کل فصل چهارم
بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل چهارم ریاضی پنجم: ۲۰ کاربرگ سه‌سطحی، ۵ آزمون، ۳۰ سؤال امتحانی با پاسخنامه و کارنامه.
خرید بستهٔ فصل چهارم ←⬇ دانلود نمونهٔ رایگان (PDF، ۷ صفحه)یا همهٔ ۷ فصل را یکجا و با تخفیف بخرید ←کدام راه برای فرزند شما بهتر است؟
خانواده‌های تحت پوشش نهادهای حمایتی، خانواده‌های قهرمانان ملی و مادران سرپرست خانوار از تخفیف ویژه بهره‌مند می‌شوند.
پرسش‌های متداول دربارهٔ صفحهٔ ۱۱۸ ریاضی پنجم
صفحهٔ ۱۱۸ شروع درس چندضلعی‌هاست: کاشی‌کاری در معماری ایران و تمرین ۱ که جدول ویژگی‌های مربع، مستطیل، لوزی و متوازی‌الاضلاع (زاویهٔ راست، ضلع‌های موازی و برابر، زاویه‌های روبه‌رو و خط‌های تقارن) را کامل می‌کنی.
اول مثال چهار کاشی ما را ببین و علامت‌های زاویهٔ راست، موازی و برابر را بشناس؛ بعد خط‌های تقارن را با تا کردن بشمار و با راهنمایی‌ها جدول کتاب را خودت پر کن.
هر دو چهار ضلع برابر دارند، ولی مربع چهار زاویهٔ راست و ۴ خط تقارن دارد و لوزی زاویهٔ راست ندارد و فقط ۲ خط تقارن روی قطرهایش دارد.
نه؛ هیچ تایی دو نیمهٔ آن را روی هم نمی‌اندازد. ولی مرکز تقارن دارد و با نیم‌دور چرخیدن روی خودش می‌افتد، مثل مستطیل و لوزی و مربع.
از بخش «کاربرگ و آزمون صفحه ۱۱۸ ریاضی پنجم» در همین صفحه. کاربرگ این صفحه، آزمون درس «چندضلعی‌ها» و آزمون فصل داخل بستهٔ کامل فصل چهارم است؛ همراه پاسخنامه، کارنامه و چک‌لیست هدف‌ها.
این آموزش را معلم کلاس نوشته است؛ معلم دبستان با ۱۲ سال تجربهٔ تدریس ریاضی. اگر جایی گیر کردی، در بخش دیدگاه‌ها بپرس.
پدر و مادر هستید؟ راهنمای والدین کلاس پنجم