در این تمرین صفحه ۱۹۰ ریاضی پنجم با نمودار خط شکستهٔ رشد یک گیاه کار می‌کنی: محورها را نام‌گذاری می‌کنی و پیدا می‌کنی بین کدام دو اندازه‌گیری بیشترین تغییر بوده است. کتاب با لوبیای محیا این را می‌پرسد؛ ما با یک جوانهٔ عدس همان را توضیح می‌دهیم و می‌گوییم نمودار خط شکسته برای چه داده‌هایی مناسب است.
ریاضی پنجم با تمرین درست، آسان می‌شود.
کاربرگ و آزمون فصل هفتم ←در آموزش صفحهٔ ۱۹۰ یاد می‌گیری
- نمودار خط شکستهٔ رشد گیاه و محور افقی و عمودی آن را نام‌گذاری کنی.
- تغییر بین هر دو اندازه‌گیری را با تفریق حساب کنی و پرشیب‌ترین تکه را پیدا کنی.
- بگویی نمودار خط شکسته برای نشان دادن تغییر در طول زمان به کار می‌رود.
آموزش صفحه ۱۹۰ ریاضی پنجم: نمودار خط شکسته کجا به کار می‌رود؟
نمودار خط شکسته را وقتی می‌کشیم که بخواهیم تغییر یک چیز در طول زمان را نشان دهیم: دمای هوا در روزهای هفته، قد یک نفر در چند سال یا طول یک گیاه در روزهای رشد. در این نمودار تکهٔ پرشیب‌تر یعنی تغییر بیشتر. این صفحه ادامهٔ صفحهٔ ۱۸۹ در فصل هفتم ریاضی پنجم است، هماهنگ با کتاب چاپ ۱۴۰۵.
گام به گام صفحه ۱۹۰ ریاضی پنجم: جوانهٔ عدس
گام ۱: جدول اندازه‌گیری‌ها
مثال ما: طول یک جوانهٔ عدس را از روز کاشت هر دو روز یک بار با خط‌کش اندازه گرفتیم و نوشتیم.
| روز | طول جوانه (سانتی‌متر) | تغییر طول نسبت به اندازه‌گیری قبل |
|---|---|---|
| ۰ | ۰ | — |
| ۲ | ۱ | ۱ |
| ۴ | ۲ | ۱ |
| ۶ | ۵ | ۳ |
| ۸ | ۷ | ۲ |
| ۱۰ | ۸ | ۱ |
گام ۲: نمودار و نام محورها
نمودار را «طول جوانهٔ عدس در ده روز» می‌نامیم. محور افقی روزها را نشان می‌دهد (۰، ۲، ۴، … ۱۰) و محور عمودی طول جوانه را به سانتی‌متر. برای هر روز یک نقطه می‌گذاریم و نقطه‌ها را به ترتیب وصل می‌کنیم.
گام ۳: بیشترین تغییر را پیدا کن
تغییر هر تکه، تفریق دو عدد دو سر آن است: از روز ۴ تا ۶ طول از ۲ به ۵ رسیده، یعنی ۵ − ۲ = ۳ سانتی‌متر؛ این بیشترین تغییر است و همان تکه از همه پرشیب‌تر است، پس آن را پررنگ می‌کنیم. از روز ۸ تا ۱۰ فقط ۸ − ۷ = ۱ سانتی‌متر رشد کرده است.
نتیجهٔ مثال
محور افقی: روز؛ محور عمودی: طول جوانه (سانتی‌متر). بیشترین تغییر بین روز ۴ و ۶ با ۳ سانتی‌متر است؛ کل رشد در ده روز ۸ سانتی‌متر.
گام ۴: کی نمودار خط شکسته بکشیم؟
اگر داده‌ها «یک چیز در زمان‌های مختلف» باشند، خط شکسته مناسب است، چون بالا و پایین رفتن خط تغییر را نشان می‌دهد. اگر داده‌ها گروه‌های جدا باشند، مثل میوهٔ موردعلاقهٔ بچه‌ها، وصل کردن نقطه‌ها معنی ندارد و نمودار ستونی بهتر است.
نکتهٔ معلم
اشتباه رایج: بلندترین نقطه را «بیشترین تغییر» دانستن. تغییر دربارهٔ تکهٔ بین دو نقطه است؛ دو عدد دو سر هر تکه را از هم کم کن و بزرگ‌ترین تفریق را پیدا کن.
تمرین صفحه ۱۹۰ ریاضی پنجم: تمرین کتاب را خودت انجام بده
حالا نوبت توست؛ ما فقط راهنمایی می‌کنیم.
تمرین ۱: لوبیای محیا
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
برای نام‌گذاری ببین عددهای زیر محور افقی روزها هستند یا طول؛ واحد طول را هم کنار نام محور بنویس. برای بخش ب تفریق طول هر دو روز پشت سر هم را از جدول حساب کن و تکه‌ای را که بزرگ‌ترین تفریق را دارد پررنگ کن.
کاربرگ و آزمون صفحه ۱۹۰ ریاضی پنجم
درس را یاد گرفتی؟ با کاربرگ مطمئن شو؛ سؤال‌ها تازه و سه‌سطحی‌اند: خواندن نمودار جوانهٔ عدس، جدول تغییر طول، بیشترین تغییر، انتخاب موضوع مناسب خط شکسته، نمودار قد نرگس، رسم نمودار نهال گوجه، مقایسهٔ زهرا و علی و ساختن طول‌ها از روی تغییرها. کاربرگ صفحه ۱۹۰ ریاضی پنجم در بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل هفتم است؛ بسته برای هر صفحه یک کاربرگ، آزمون درس‌ها و آزمون فصل را با پاسخنامه و کارنامه دارد.
یک بسته برای کل فصل هفتم
بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل هفتم ریاضی پنجم: ۱۷ کاربرگ سه‌سطحی، ۴ آزمون، ۳۰ سؤال امتحانی با پاسخنامه و کارنامه.
خرید بستهٔ فصل هفتم ←⬇ دانلود نمونهٔ رایگان (PDF، ۷ صفحه)یا همهٔ ۷ فصل را یکجا و با تخفیف بخرید ←کدام راه برای فرزند شما بهتر است؟
خانواده‌های تحت پوشش نهادهای حمایتی، خانواده‌های قهرمانان ملی و مادران سرپرست خانوار از تخفیف ویژه بهره‌مند می‌شوند.
پرسش‌های متداول دربارهٔ صفحهٔ ۱۹۰ ریاضی پنجم
صفحهٔ ۱۹۰ نمودار خط شکستهٔ رشد یک گیاه را می‌خواند: نام‌گذاری نمودار و محورها، پیدا کردن بیشترین تغییر بین دو اندازه‌گیری و اینکه نمودار خط شکسته برای چه داده‌هایی مناسب است.
اول جدول و نمودار جوانهٔ عدس ما را ببین و تغییر هر تکه را با تفریق حساب کن، بعد همین کار را برای نمودار لوبیای محیا در کتاب انجام بده.
برای هر تکه، عدد نقطهٔ قبلی را از عدد نقطهٔ بعدی کم کن؛ تکه‌ای که بزرگ‌ترین جواب را دارد بیشترین تغییر است و از همه پرشیب‌تر دیده می‌شود.
برای داده‌هایی که تغییر یک چیز را در طول زمان نشان می‌دهند، مثل دمای هوا، قد یک نفر در چند سال یا طول گیاه در روزهای رشد.
از بخش «کاربرگ و آزمون صفحه ۱۹۰ ریاضی پنجم» در همین صفحه. کاربرگ این صفحه، آزمون درس «جمع‌آوری و نمایش داده‌ها» و آزمون فصل داخل بستهٔ کامل فصل هفتم است؛ همراه پاسخنامه، کارنامه و چک‌لیست هدف‌ها.
این آموزش را معلم کلاس نوشته است؛ معلم دبستان با ۱۲ سال تجربهٔ تدریس ریاضی. اگر جایی گیر کردی، در بخش دیدگاه‌ها بپرس.
پدر و مادر هستید؟ راهنمای والدین کلاس پنجم