در این تمرین صفحه ۱۸۹ ریاضی پنجم با نمودار خط شکسته آشنا می‌شوی: نقطه‌هایی که از روی جدول می‌گذاریم و به هم وصل می‌کنیم تا تغییر داده‌ها دیده شود. کتاب با جدول بیشترین دمای کرمان از سارا می‌خواهد نمودار را کامل کند و هر تکه را افزایشی، کاهشی یا بدون تغییر بنامد؛ ما با دمای یزد همین کار را می‌کنیم.
تمرین سه‌سطحی، از آسان تا چالشی.
کاربرگ و آزمون فصل هفتم ←در آموزش صفحهٔ ۱۸۹ یاد می‌گیری
- از روی جدول، نقطه‌های نمودار خط شکسته را بگذاری و محور افقی و عمودی را کامل کنی.
- هر تکهٔ نمودار را با واژه‌های افزایشی، کاهشی و بدون تغییر توصیف کنی.
- تکه‌های افزایشی را قرمز، کاهشی را آبی و بدون تغییر را مشکی بکشی.
آموزش صفحه ۱۸۹ ریاضی پنجم: نمودار خط شکسته چیست؟
در نمودار خط شکسته برای هر داده یک نقطه می‌گذاریم (روبه‌روی عدد آن در محور عمودی و بالای نام آن در محور افقی) و نقطه‌ها را به ترتیب با پاره‌خط به هم وصل می‌کنیم. وقتی خط از یک نقطه به نقطهٔ بعدی بالا می‌رود، آن تکه افزایشی است؛ وقتی پایین می‌آید کاهشی و وقتی صاف می‌ماند بدون تغییر. این صفحه ادامهٔ صفحهٔ ۱۸۸ در فصل هفتم ریاضی پنجم است، هماهنگ با کتاب چاپ ۱۴۰۵.
گام به گام صفحه ۱۸۹ ریاضی پنجم: دمای یزد در یک هفته
گام ۱: جدول و محورها
مثال ما: بیشترین دمای یزد در هفتهٔ گذشته (درجهٔ سانتی‌گراد) این بوده است.
| روز | بیشترین دما (درجهٔ سانتی‌گراد) |
|---|---|
| شنبه | ۳۰ |
| یکشنبه | ۳۰ |
| دوشنبه | ۳۳ |
| سه‌شنبه | ۳۱ |
| چهارشنبه | ۳۱ |
| پنجشنبه | ۳۵ |
| جمعه | ۳۴ |
محور افقی روزهای هفته را نشان می‌دهد و محور عمودی بیشترین دما را به درجهٔ سانتی‌گراد. چون همهٔ دماها بین ۳۰ و ۳۵ است، محور عمودی را از ۲۸ شروع می‌کنیم و هر خانه را ۲ درجه می‌گیریم تا تغییرها خوب دیده شود؛ عنوان نمودار «بیشترین دمای یزد در یک هفته» است.
گام ۲: نقطه‌ها را بگذار و با رنگ وصل کن
برای شنبه نقطه را روبه‌روی ۳۰ می‌گذاریم، برای یکشنبه باز ۳۰، دوشنبه ۳۳ و همین‌طور تا جمعه. بعد هر دو نقطهٔ کنار هم را وصل می‌کنیم: از شنبه تا یکشنبه دما عوض نشده، پس خط صاف و مشکی؛ از یکشنبه تا دوشنبه از ۳۰ به ۳۳ رفته، پس خط بالا می‌رود و قرمز؛ از دوشنبه تا سه‌شنبه از ۳۳ به ۳۱ آمده، پس خط پایین می‌آید و آبی.
گام ۳: نمودار را توصیف کن
از چپ به راست روی محور افقی جلو می‌رویم و هر تکه را نام می‌بریم: شنبه تا یکشنبه بدون تغییر، یکشنبه تا دوشنبه افزایشی، دوشنبه تا سه‌شنبه کاهشی، سه‌شنبه تا چهارشنبه بدون تغییر، چهارشنبه تا پنجشنبه افزایشی و پنجشنبه تا جمعه کاهشی. بیشترین افزایش بین چهارشنبه و پنجشنبه بوده: ۳۵ − ۳۱ = ۴ درجه.
نتیجهٔ مثال
محور افقی: روزهای هفته؛ محور عمودی: بیشترین دما (درجهٔ سانتی‌گراد) از ۲۸ تا ۳۶. تکه‌ها به ترتیب: بدون تغییر، افزایشی، کاهشی، بدون تغییر، افزایشی، کاهشی؛ بیشترین افزایش ۴ درجه بین چهارشنبه و پنجشنبه.
نکتهٔ معلم
اشتباه رایج: نگاه کردن به بلندی نقطه به‌جای جهت خط. «افزایشی» دربارهٔ تکهٔ بین دو نقطه است، نه خود نقطه؛ همیشه دو عدد دو سر تکه را مقایسه کن.
خیالتان از ریاضی راحت باشد
مربیگری آموزشی: برنامهٔ اختصاصی و گزارش هفتگی به خانواده.
آشنایی با مربیگری ←تمرین صفحه ۱۸۹ ریاضی پنجم: فعالیت کتاب را خودت انجام بده
حالا نوبت توست؛ ما فقط راهنمایی می‌کنیم.
بخش الف و ب: محورهای نمودار سارا و رسم با رنگ
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
نام روزها را به ترتیب جدول زیر محور افقی بنویس و عددهای محور عمودی را با فاصله‌های برابر کامل کن. برای هر تکه دو دمای کنار هم را مقایسه کن: بزرگ‌تر شده قرمز، کوچک‌تر شده آبی، برابر مشکی.
بخش پ: توصیف نمودار
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
دو روز اول را کتاب نوشته است؛ برای بقیه همان مقایسهٔ دو عدد را ادامه بده. دو روزی که دمای یکسان دارند، تکهٔ بدون تغییر می‌سازند.
کاربرگ و آزمون صفحه ۱۸۹ ریاضی پنجم
درس را یاد گرفتی؟ با کاربرگ مطمئن شو؛ سؤال‌ها تازه و سه‌سطحی‌اند: خواندن نمودار دمای یزد، توصیف تکه‌ها، درست و نادرست، کامل کردن نقطه‌های آخر، نمودار جرم کوله‌پشتی، انتخاب شروع محور عمودی، رسم نمودار کتابخانه و ساختن جدول از روی توصیف. کاربرگ صفحه ۱۸۹ ریاضی پنجم در بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل هفتم است؛ بسته برای هر صفحه یک کاربرگ، آزمون درس‌ها و آزمون فصل را با پاسخنامه و کارنامه دارد.
تمرین کافی، نمرهٔ بیست را نزدیک‌تر می‌کند
بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل هفتم ریاضی پنجم: ۱۷ کاربرگ سه‌سطحی، ۴ آزمون، ۳۰ سؤال امتحانی با پاسخنامه و کارنامه.
خرید بستهٔ فصل هفتم ←⬇ دانلود نمونهٔ رایگان (PDF، ۷ صفحه)یا همهٔ ۷ فصل را یکجا و با تخفیف بخرید ←یک قدم تا ریاضیِ بدون استرس
خانواده‌های تحت پوشش نهادهای حمایتی، خانواده‌های قهرمانان ملی و مادران سرپرست خانوار از تخفیف ویژه بهره‌مند می‌شوند.
پرسش‌های متداول دربارهٔ صفحهٔ ۱۸۹ ریاضی پنجم
صفحهٔ ۱۸۹ رسم نمودار خط شکسته از روی جدول دمای یک هفته را یاد می‌دهد: کامل کردن محورها، گذاشتن نقطه‌ها، وصل کردن با رنگ و توصیف تکه‌ها با افزایشی، کاهشی و بدون تغییر.
اول با جدول دمای یزد ما نقطه‌ها را بگذار و هر تکه را با مقایسهٔ دو عدد کنار هم نام ببر، بعد همین کار را برای جدول دمای کرمان در کتاب انجام بده.
در نمودار ستونی هر داده یک ستون جداست، ولی در نمودار خط شکسته داده‌ها نقطه‌اند و به هم وصل می‌شوند تا بالا و پایین رفتن داده‌ها در طول زمان دیده شود.
اگر از یک نقطه تا نقطهٔ بعد خط بالا برود تکه افزایشی است، اگر پایین بیاید کاهشی و اگر صاف بماند بدون تغییر؛ یعنی عدد دوم بزرگ‌تر، کوچک‌تر یا برابر عدد اول است.
از بخش «کاربرگ و آزمون صفحه ۱۸۹ ریاضی پنجم» در همین صفحه. کاربرگ این صفحه، آزمون درس «جمع‌آوری و نمایش داده‌ها» و آزمون فصل داخل بستهٔ کامل فصل هفتم است؛ همراه پاسخنامه، کارنامه و چک‌لیست هدف‌ها.
این آموزش را معلم کلاس نوشته است؛ معلم دبستان با ۱۲ سال تجربهٔ تدریس ریاضی. اگر جایی گیر کردی، در بخش دیدگاه‌ها بپرس.
پدر و مادر هستید؟ راهنمای والدین کلاس پنجم