در این تمرین صفحه ۲۰۲ ریاضی پنجم سه پرسش داری: آیا ممکن است سکه پنج بار پشت سر هم رو بیاید، سینا و مینا دربارهٔ چرخنده کدام درست میگویند، و چرخنده را چطور با شرط رنگ کنی. ما با سکه و چرخندههای خودمان راه هر سه را نشان میدهیم تا تمرینهای کتاب را خودت حل کنی.
هر صفحه یک قدم تا بیست.
کاربرگ و آزمون فصل هفتم ←در آموزش صفحهٔ ۲۰۲ یاد میگیری
- یک نتیجه میتواند ممکن باشد ولی احتمالش کم باشد.
- در چرخندهٔ نامساوی، احتمال هر رنگ به کسر چرخنده بستگی دارد، نه به تعداد قسمتها.
- چرخنده را طوری رنگ کنی که احتمال رنگها شرط دادهشده را داشته باشد.
آموزش صفحه ۲۰۲ ریاضی پنجم: کسر چرخنده مهم است، نه تعداد قسمتها
نتیجهای که هیچچیز مانعش نمیشود ممکن است، حتی اگر کم پیش بیاید؛ مثل چند بار پشت سر هم رو آمدن سکه. در چرخندهای که قسمتهایش مساوی نیست، احتمال هر رنگ را از کسری از چرخنده که آن رنگ دارد میفهمیم، نه از شمردن قسمتها: نصف چرخنده از دو قسمت کوچک بزرگتر است. این آخرین صفحهٔ فصل هفتم ریاضی پنجم و ادامهٔ صفحهٔ ۲۰۱ است، هماهنگ با کتاب چاپ ۱۴۰۵.
گام به گام صفحه ۲۰۲ ریاضی پنجم: سکه، چرخندهٔ نامساوی و رنگ کردن
گام ۱: ممکن است، ولی احتمالش کم است
مثال ما: سکه را ۳ بار میاندازیم. آیا ممکن است هر سه بار رو بیاید؟ بله؛ در هر بار انداختن، رو آمدن ممکن است و هیچچیز جلوی سه بار پشت سر هم را نمیگیرد. اما چون در هر بار پشت هم میتواند بیاید، این نتیجه کم پیش میآید: ممکن است ولی احتمالش کم است. «ممکن نیست» را فقط برای چیزی میگوییم که راهی برای رخ دادن ندارد، مثل آمدن عدد ۷ روی تاس.
گام ۲: چرخندهٔ نامساوی را با کسر مقایسه کن
چرخندهٔ ما چهار قسمت دارد که مساوی نیستند: نصف چرخنده قرمز، یکچهارم سبز و دو قسمت کوچک آبی که هر کدام یکهشتم است. عرفان میگوید: «احتمال آبی از همه بیشتر است، چون دو قسمت آبی است.» نرگس میگوید: «احتمال قرمز از همه بیشتر است، چون نصف چرخنده قرمز است.» نرگس درست میگوید: وقتی قسمتها مساوی نیستند، تعداد قسمتها را نمیشماریم؛ دو قسمت آبی روی هم فقط یکچهارم چرخنده است و از نصف کوچکتر است.

گام ۳: چرخنده را با شرط رنگ کن
چرخندهای با هشت قسمت مساوی داریم و میخواهیم احتمال آبی و سبز مساوی باشد و احتمال سفید از هر یک از آنها بیشتر. چون قسمتها مساویاند، این بار شمردن قسمتها درست است: به آبی و سبز تعداد برابر میدهیم، مثلاً ۲ و ۲، و بقیه یعنی ۴ قسمت را سفید میگذاریم. بعد هر شرط را جدا بررسی میکنیم: آبی ۲ و سبز ۲، مساوی؛ سفید ۴، از هر دو بیشتر.

نتیجهٔ مثال
سه بار رو آمدن سکه ممکن است ولی احتمالش کم است. در چرخندهٔ نامساوی، نرگس درست میگوید و قرمز با نصف چرخنده بیشترین احتمال را دارد. چرخندهٔ هشت قسمتی را با ۲ آبی، ۲ سبز و ۴ سفید رنگ میکنیم.
نکتهٔ معلم
اشتباه رایج: «این رنگ دو قسمت دارد، پس احتمالش بیشتر است.» شمردن قسمتها فقط وقتی درست است که قسمتها مساوی باشند. اگر مساوی نیستند، بپرس هر رنگ چه کسری از چرخنده را گرفته است.
تمرین صفحه ۲۰۲ ریاضی پنجم: تمرینهای کتاب را خودت انجام بده
حالا نوبت توست؛ ما فقط راهنمایی میکنیم.
تمرین ۲: سکه و پنج بار رو
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
به جای اینکه بپرسی «پیش میآید یا نه»، بپرس «چه چیزی مانعش میشود؟» اگر مانعی پیدا نکردی، ممکن است؛ بعد بگو احتمالش زیاد است یا کم.
تمرین ۳: سینا یا مینا؟
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
اول به اندازهٔ قسمتهای چرخندهٔ کتاب نگاه کن: مساویاند یا نه؟ اگر نه، حرف کسی را بپذیر که کسر چرخنده را مقایسه کرده، نه کسی که قسمتها را شمرده است.
تمرین ۴: رنگ کردن چرخنده
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
قسمتهای چرخندهٔ کتاب را بشمار، اول به آبی و سبز تعداد برابر بده و بقیه را سفید بگذار؛ در پایان هر سه شرط را یکییکی بررسی کن.
کاربرگ و آزمون صفحه ۲۰۲ ریاضی پنجم
درس را یاد گرفتی؟ با کاربرگ مطمئن شو؛ سؤالها تازه و سهسطحیاند: سه بار ۶ آمدن تاس، چرخندهٔ نصف قرمز، رنگ کردن چرخندهٔ چهارقسمتی، جملههای ممکن و ناممکن، رها و بابک و چرخندهٔ نارنجی، چرخندهٔ هشت قسمتی با سه رنگ، زرد یک قسمت و آبی دو قسمت، رنگ کردن با چهار رنگ و مقایسهٔ دو چرخنده. کاربرگ صفحه ۲۰۲ ریاضی پنجم در بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل هفتم است؛ بسته برای هر صفحه یک کاربرگ، آزمون درسها و آزمون فصل را با پاسخنامه و کارنامه دارد.

یک بسته برای کل فصل هفتم
بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل هفتم ریاضی پنجم: ۱۷ کاربرگ سهسطحی، ۴ آزمون، ۳۰ سؤال امتحانی با پاسخنامه و کارنامه.
خرید بستهٔ فصل هفتم ←⬇ دانلود نمونهٔ رایگان (PDF، ۷ صفحه)یا همهٔ ۷ فصل را یکجا و با تخفیف بخرید ←کدام راه برای فرزند شما بهتر است؟
خانوادههای تحت پوشش نهادهای حمایتی، خانوادههای قهرمانان ملی و مادران سرپرست خانوار از تخفیف ویژه بهرهمند میشوند.
پرسشهای متداول دربارهٔ صفحهٔ ۲۰۲ ریاضی پنجم
صفحهٔ ۲۰۲ سه تمرین پایانی فصل احتمال است: ممکن بودن پنج بار رو آمدن سکه، مقایسهٔ احتمال رنگها در چرخندهای با قسمتهای نامساوی و رنگ کردن چرخنده با شرطهای دادهشده.
اول مثال سکهٔ ما را ببین و فرق «ممکن نیست» با «احتمالش کم است» را بفهم، بعد چرخندهٔ نامساوی ما را با کسر هر رنگ مقایسه کن و در آخر روش رنگ کردن چرخندهٔ هشت قسمتی را روی چرخندهٔ کتاب انجام بده.
نه همیشه. اگر قسمتهای چرخنده مساوی نباشند، باید کسری از چرخنده را که هر رنگ دارد مقایسه کنی؛ دو قسمت کوچک میتواند از یک قسمت بزرگ کمتر باشد.
بله؛ در هر بار انداختن رو آمدن ممکن است و چیزی مانع تکرار آن نمیشود. فقط چنین نتیجهای کم پیش میآید، پس میگوییم ممکن است ولی احتمالش کم است.
از بخش «کاربرگ و آزمون صفحه ۲۰۲ ریاضی پنجم» در همین صفحه. کاربرگ این صفحه، آزمون درس «احتمال» و آزمون فصل داخل بستهٔ کامل فصل هفتم است؛ همراه پاسخنامه، کارنامه و چکلیست هدفها.
این آموزش را معلم کلاس نوشته است؛ معلم دبستان با ۱۲ سال تجربهٔ تدریس ریاضی. اگر جایی گیر کردی، در بخش دیدگاهها بپرس.
پدر و مادر هستید؟ راهنمای والدین کلاس پنجم