در این تمرین صفحه ۵۵ ریاضی پنجم جواب آماده نمیگیری؛ یاد میگیری خودت حل کنی. صفحهٔ ۵۵ پنج تمرین دارد: کلاسی با ۲۴ دانشآموز که کسری از آنها در کتابخانه ثبتنام کردهاند؛ حاصل یک ضرب که باید «به هر روشی که میدانی» پیدا کنی؛ محوری از ۰ تا ۱۲ که نشان میدهد وقتی یکسومِ ۱۲ را بدانی، دوسومِ آن را هم میدانی؛ یک عبارت کلی که باید با مثال عددی توضیح بدهی؛ و شکلهایی که باید برای یک ضرب رنگ کنی. همهٔ اینها یک مهارتاند: کسری از یک عدد. ما آن را با عددهای خودمان آموزش میدهیم و برای کتاب فقط راهنمایی میدهیم. آخر صفحه هم بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل دوم را معرفی کردهایم.
ریاضی پنجم با تمرین درست، آسان میشود.
کاربرگ و آزمون فصل دوم ←در آموزش صفحهٔ ۵۵ یاد میگیری
- کسری از یک عدد را با «اول تقسیم بر مخرج، بعد ضرب در صورت» پیدا کنی.
- همان را با «اول ضرب در صورت، بعد تقسیم بر مخرج» حساب کنی و ببینی جواب یکی است.
- کسری از یک عدد را روی محور و با دسته کردن مهرهها نشان بدهی.
- از یک قسمت (مثلاً یکچهارم) به چند قسمت (سهچهارم) برسی.
- مسئلههای «کسری از یک تعداد» را با ضرب حل کنی.
آموزش صفحه ۵۵ ریاضی پنجم: این صفحه دربارهٔ چیست؟
در صفحههای قبل یاد گرفتی «۴ تا دوسوم» و «دوسومِ ۴ چیز» هر دو با ضرب حساب میشوند. این صفحه همان ایده را برای یک عدد به کار میبرد: دوسومِ ۱۲ چقدر است؟ سهپنجمِ ۲۴ نفر چند نفر است؟ راهش ساده است: عدد را به اندازهٔ مخرج دسته کن و به اندازهٔ صورت دسته بردار. این صفحه از فصل دوم ریاضی پنجم است و با کتاب جدید ریاضی پنجم (چاپ ۱۴۰۵) هماهنگ است.
گام به گام صفحه ۵۵ ریاضی پنجم: کسری از یک عدد
مثال ما: یک کتاب داستان ۲۰ صفحه دارد و سارا ۳/۴ آن را خوانده است. سارا چند صفحه خوانده؟
روش ۱: اول تقسیم، بعد ضرب
مخرج ۴ میگوید کتاب را ۴ قسمت مساوی کن: ۲۰ ÷ ۴ = ۵؛ پس یکچهارمِ ۲۰ میشود ۵ صفحه. صورت ۳ میگوید ۳ قسمت بردار: ۳ × ۵ = ۱۵ صفحه.

روش ۲: اول ضرب، بعد تقسیم
همان قانون ضرب عدد در کسر: عدد را در صورت ضرب کن و بر مخرج تقسیم کن: ۳/۴ × ۲۰ = ۶۰/۴ = ۱۵. یعنی ۲۰ × ۳ = ۶۰ و بعد ۶۰ ÷ ۴ = ۱۵. جواب هر دو روش یکی است؛ فقط ترتیب کارها فرق دارد.

نتیجهٔ مثال
سارا ۱۵ صفحه خوانده است: ۳/۴ × ۲۰ = ۱۵. راه کوتاه: ۲۰ بر ۴ تقسیم شد ۵، و ۵ در ۳ ضرب شد ۱۵.
نکتهٔ معلم
کدام روش را انتخاب کنم؟ اگر عدد بر مخرج بدون باقیمانده تقسیم میشود (مثل ۲۰ بر ۴)، «اول تقسیم» راحتتر است و عددها کوچک میمانند. اگر تقسیم درست درنمیآید، «اول ضرب» کن و جواب را عدد مخلوط بنویس.
این صفحه را کامل متوجه نشدی؟
در جلسهٔ ارزیابی، معلم کلاس دقیق میگوید کجای ریاضی پنجم گیر داری و از کجا شروع کنی.
رزرو جلسهٔ ارزیابی ←گام به گام صفحه ۵۵ ریاضی پنجم: یک ضرب، چند روش
مثال ما: حاصل ۲/۵ × ۱۰ را به هر روشی که میدانی پیدا کن.
روش ۱: با قانون ضرب
عدد در صورت، مخرج همان: ۲/۵ × ۱۰ = ۲۰/۵. حالا ۲۰/۵ یعنی ۲۰ تقسیم بر ۵، که میشود ۴.
روش ۲: اول تقسیم
یکپنجمِ ۱۰ میشود ۱۰ ÷ ۵ = ۲؛ دوپنجم یعنی دو تا از آن: ۲ × ۲ = ۴.
روش ۳: با جمع تکراری یا محور
۱۰ × ۲/۵ یعنی ده تا دوپنجم: ۲/۵ + ۲/۵ + … + ۲/۵ = ۲۰/۵ = ۴. روی محور هم از صفر ۱۰ بار به اندازهٔ ۲/۵ میپری و به ۴ میرسی. ببین: ۱۰ × ۲/۵ و ۲/۵ × ۱۰ معنیشان فرق دارد (ده تا دوپنجم، یا دوپنجمِ ده) اما جواب هر دو ۴ است.
از یک قسمت به چند قسمت
اگر بدانی یکچهارمِ ۲۰ برابر ۵ است، لازم نیست دوباره حساب کنی: سهچهارم یعنی ۳ تا یکچهارم، پس ۳ × ۵ = ۱۵. کتاب همین کار را با یکسوم و دوسومِ ۱۲ روی محور میخواهد.
نتیجهٔ مثال
۲/۵ × ۱۰ = ۴ با هر سه روش. وقتی چند روش داری، یکی را برای حل و یکی را برای امتحان کردن جواب استفاده کن.
نکتهٔ معلم
اشتباه رایج: ضرب کردن عدد در مخرج. در ۲/۵ × ۱۰ عدد ۱۰ فقط با صورت (۲) ضرب میشود؛ مخرج (۵) اندازهٔ تکههاست و تغییر نمیکند.
تمرین صفحه ۵۵ ریاضی پنجم: تمرینهای کتاب را خودت حل کن
حالا نوبت توست. ما جواب نهایی را نمیگوییم؛ فقط هر جا لازم شد، راهنمایی میکنیم.
تمرین ۱: دانشآموزان کتابخانه
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
کلاس ۲۴ دانشآموز دارد و کسری از آنها در کتابخانه ثبتنام کردهاند. ۲۴ را بر مخرج کسر تقسیم کن تا «یک قسمت» را پیدا کنی، بعد در صورت ضرب کن. اگر تقسیم درست درنیامد، اول ۲۴ را در صورت ضرب کن و بعد بر مخرج تقسیم کن. جواب را با واحد «نفر» بنویس و با شکل کوچک (۲۴ نقطه در دستههای مساوی) امتحان کن.
تمرین ۲: حاصل ضرب به هر روشی که میدانی
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
دستکم دو روش بنویس: یکی با قانون (عدد در صورت، مخرج همان) و یکی با جمع تکراری یا محور. اگر عدد بر مخرج بدون باقیمانده تقسیم نمیشود، «اول ضرب، بعد تقسیم» را انتخاب کن و جواب را عدد مخلوط بنویس. جواب روشها باید یکی شود؛ اگر نشد، یکی از آنها را دوباره بررسی کن.
تمرین ۳: محور ۰ تا ۱۲
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
محور به ۳ قسمت مساوی تقسیم شده و هر قسمت ۴ واحد است؛ پس یکسومِ ۱۲ برابر ۴ است. دوسوم یعنی دو تا از این قسمتها: دو تا ۴. در جای خالیها عدد ۴، تعداد قسمتها و حاصل را بنویس و ضرب کامل را هم بنویس.
تمرین ۴: توضیح عبارت با مثال عددی
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
به جای نمادهای عبارت، عدد و کسر بگذار (مثلاً ۲ و ۳/۴)، دو طرف را حساب کن و ببین مساوی میشوند. سه مثال با عددهای مختلف بنویس و بعد با یک جمله بگو عبارت چه میگوید: جای عدد و کسر در ضرب فرقی در جواب ندارد، یا ضرب عدد در کسر یعنی ضرب در صورت و نگه داشتن مخرج.
تمرین ۵: رنگ کردن شکلها برای ضرب
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
اول بشمار چند شکل کشیده شده و به تعداد مخرج دستهشان کن؛ بعد به تعداد صورت دسته رنگ کن. تعداد شکلهای رنگشده همان حاصل ضرب است. اگر شکلها به تعداد مساوی دسته نمیشوند، هر شکل را به اندازهٔ مخرج قسمت کن و از هر کدام به اندازهٔ صورت رنگ کن.
خیالتان از ریاضی راحت باشد
مربیگری آموزشی: برنامهٔ اختصاصی و گزارش هفتگی به خانواده.
آشنایی با مربیگری ←کاربرگ و آزمون صفحه ۵۵ ریاضی پنجم
درس را یاد گرفتی؟ با کاربرگ و آزمون مطمئن شو. همهٔ سؤالها تازهاند، نه کپی کتاب، و از آسان به دشوار چیده شدهاند. کاربرگ صفحه ۵۵ ریاضی پنجم در بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل دوم است؛ این بسته برای هر صفحهٔ فصل یک کاربرگ سهسطحی، آزمون درسها و آزمون پایان فصل را با پاسخنامه و کارنامه دارد.

یک بسته برای کل فصل دوم
بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل دوم ریاضی پنجم: ۳۲ کاربرگ سهسطحی، ۶ آزمون، ۳۰ سؤال امتحانی با پاسخنامه و کارنامه.
خرید بستهٔ فصل دوم ←⬇ دانلود نمونهٔ رایگان (PDF، ۷ صفحه)یا همهٔ ۷ فصل را یکجا و با تخفیف بخرید ←کدام راه برای فرزند شما بهتر است؟
خانوادههای تحت پوشش نهادهای حمایتی، خانوادههای قهرمانان ملی و مادران سرپرست خانوار از تخفیف ویژه بهرهمند میشوند.
پرسشهای متداول دربارهٔ صفحهٔ ۵۵ ریاضی پنجم
صفحهٔ ۵۵ دربارهٔ پیدا کردن کسری از یک عدد است: دانشآموزان کتابخانه از ۲۴ نفر، حاصل یک ضرب به چند روش، محور ۰ تا ۱۲، توضیح یک عبارت کلی با مثال عددی و رنگ کردن شکلها برای یک ضرب.
اول مثال کتاب داستان را ببین: سهچهارمِ ۲۰ را یک بار با تقسیم بر ۴ و ضرب در ۳ و یک بار با ضرب در ۳ و تقسیم بر ۴ حساب میکنیم و روی محور و با مهره نشان میدهیم. بعد مثال دوپنجمِ ۱۰ را با سه روش بخوان. در آخر با راهنماییها تمرینهای کتاب را خودت حل کن.
عدد را بر مخرج تقسیم کن تا یک قسمت را پیدا کنی و بعد در صورت ضرب کن؛ مثلاً سهچهارمِ ۲۰: ۲۰ تقسیم بر ۴ میشود ۵ و ۵ ضرب در ۳ میشود ۱۵. راه دیگر: عدد را در صورت ضرب کن و بر مخرج تقسیم کن.
هر دو درست است و یک جواب میدهند. وقتی عدد بر مخرج بدون باقیمانده تقسیم میشود، اول تقسیم راحتتر است چون عددها کوچک میمانند؛ وگرنه اول ضرب کن و جواب را عدد مخلوط بنویس.
از بخش «کاربرگ و آزمون صفحه ۵۵ ریاضی پنجم» در همین صفحه. کاربرگ سهسطحی این صفحه، آزمون درس «ضرب کسرها» و آزمون پایانی فصل داخل بستهٔ کامل فصل دوم است؛ همراه پاسخنامه، کارنامه، چکلیست هدفها و ارزشیابی توصیفی.
این آموزش را معلم کلاس نوشته است؛ معلم دبستان با ۱۲ سال تجربهٔ تدریس ریاضی. اگر جایی گیر کردی، در بخش دیدگاهها بپرس.
پدر و مادر هستید؟ راهنمای والدین کلاس پنجم