در این تمرین صفحه ۱۶ ریاضی ششم جواب آماده نمیگیری؛ یاد میگیری خودت حل کنی. سؤال دماها را قدمبهقدم با هم حل میکنیم تا ببینی بالای صفر و زیر صفر را چطور با یک عدد و یک علامت مینویسند. بعد بقیهٔ صفحه را خودت حل میکنی؛ ما فقط راهنمایی میکنیم. آخر صفحه هم بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل اول را معرفی کردهایم تا مطمئن شوی درس را یاد گرفتهای.
ریاضی سخت نیست، فقط باید درست یاد گرفت.
دیدن دوره ←در آموزش صفحهٔ ۱۶ یاد میگیری
- بالای صفر و زیر صفر را با یک عدد نشان بدهی.
- بدانی دمای بالای صفر با + و دمای زیر صفر با − نوشته میشود.
- بفهمی چرا صفر علامت ندارد.
- عدد علامتدار را به زبان ساده بخوانی.
- ببینی چرا بدون علامت، «۷ درجه بالای صفر» و «۷ درجه زیر صفر» قاطی میشوند.
آموزش صفحه ۱۶ ریاضی ششم: این صفحه دربارهٔ چیست؟
صفحهٔ ۱۶ شروع درس «معرفی اعداد صحیح» از فصل اول ریاضی ششم است. تا اینجا همهٔ عددهایی که دیدی صفر یا بزرگتر از صفر بودند. ولی دمای هوا میتواند از صفر پایینتر هم برود! در این صفحه با دما میفهمی چرا به عددهایی با علامت + و − نیاز داریم.
گام به گام صفحه ۱۶ ریاضی ششم: دما را با عدد علامتدار بنویس
در این صفحه دمای چند جسم آمده است: ۲۰ درجه بالای صفر، ۳ درجه بالای صفر، صفر درجه، ۷ درجه زیر صفر و ۱۸ درجه زیر صفر. معلم از دانشآموزان میخواهد دمای هر جسم را بدون نوشتن «بالای صفر» یا «زیر صفر» نشان بدهند. این را کامل حل میکنیم، چون کلید همهٔ سؤالهای اعداد صحیح است.
قدم ۱: چرا فقط نوشتن عدد کافی نیست؟

اگر برای «۷ درجه بالای صفر» و «۷ درجه زیر صفر» هر دو فقط ۷ بنویسی، کسی نمیفهمد کدام را گفتهای. یکی هوای خنک است و دیگری هوای یخبندان! هر کس میتواند نشانهٔ خودش را کنار عدد بگذارد، ولی اگر همه آن نشانه را نشناسند، قاطی میشود. برای همین در ریاضی یک قرارداد داریم که همه آن را میشناسند.
قدم ۲: قرارداد را به کار ببر
دمای بالای صفر را با علامت + و دمای زیر صفر را با علامت − مینویسیم. صفر درجه نه بالای صفر است و نه زیر صفر، پس علامت ندارد.

| دما با کلمه | دما با عدد علامتدار |
|---|---|
| ۲۰ درجه بالای صفر | +۲۰ |
| ۳ درجه بالای صفر | +۳ |
| صفر درجه | ۰ |
| ۷ درجه زیر صفر | −۷ |
| ۱۸ درجه زیر صفر | −۱۸ |
جواب: دماها با عدد علامتدار
+۲۰ ، +۳ ، ۰ ، −۷ ، −۱۸
قدم ۳: عدد علامتدار را به زبان ساده بخوان
−۱۸ را «منفی هجده» میخوانیم و یعنی ۱۸ درجه زیر صفر. +۳ را «مثبت سه» میخوانیم و یعنی ۳ درجه بالای صفر. جوابت را همیشه امتحان کن: عدد علامتدار را دوباره به کلمه برگردان. اگر با دمای اصلی یکی شد، درست نوشتهای ✓
نکتهٔ معلم
اشتباه رایج: علامت − را جا میاندازند و برای «۷ درجه زیر صفر» فقط ۷ مینویسند؛ آن وقت دوباره معلوم نیست دما بالای صفر است یا زیر صفر. اشتباه دوم: برای صفر علامت میگذارند. صفر نه بالای صفر است و نه زیر آن، پس فقط ۰ نوشته میشود.
معلم کنارت است، حتی در خانه
آموزش ویدیویی صفحهبهصفحه؛ هر وقت و هر چند بار که خواستی.
دیدن دورهٔ ریاضی ششم ←بقیهٔ سؤالهای صفحه ۱۶ را خودت حل کن
حالا نوبت توست. ما جواب نهایی را نمیگوییم؛ فقط هر جا لازم شد، راهنمایی میکنیم.
جاهای خالی را با توجه به شکلها چطور پر کنم؟
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
هر شکل دمای یک جسم را نشان میدهد. اول ببین دما بالای صفر است یا زیر صفر، بعد عدد را بخوان و جای خالی را کامل کن. اگر دما صفر است، نه «بالای صفر» مینویسی و نه «زیر صفر».
جواب دانشآموزان را با جواب خودت مقایسه کن
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
جدول را ردیفبهردیف نگاه کن و ببین هر دانشآموز برای جدا کردن «بالای صفر» از «زیر صفر» چه کرده است؛ مثلاً یکی برای بعضی عددها نشانهٔ ∆ گذاشته است. از خودت بپرس: از روی جواب هر کدام میشود فهمید کدام دما زیر صفر است؟ اگر هر کس نشانهٔ خودش را بگذارد، بقیه منظورش را میفهمند؟ بعد جواب خودت را با قرارداد + و − مقایسه کن.
علامت + و − یعنی چه؟
در دما، علامت + (مثبت) یعنی «بالای صفر» و علامت − (منفی) یعنی «زیر صفر». عددهایی مثل +۹، −۱۲ و ۰ را اعداد صحیح مینامند؛ در صفحهٔ ۱۷ آنها را روی محور میبینی.
| عدد علامتدار | یعنی |
|---|---|
| +۹ | ۹ درجه بالای صفر |
| −۱۲ | ۱۲ درجه زیر صفر |
| ۰ | صفر درجه؛ علامت ندارد |
کاربرگ و آزمون صفحه ۱۶ ریاضی ششم
درس را یاد گرفتی؟ با کاربرگ و آزمون مطمئن شو. همهٔ سؤالها تازهاند، نه کپی کتاب، و از آسان به دشوار چیده شدهاند. کاربرگ صفحه ۱۶ ریاضی ششم، آزمون درس «معرفی اعداد صحیح» و آزمون پایانی فصل اول داخل بستهٔ کامل فصل اول است.

یک بسته برای کل فصل اول
بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل اول ریاضی ششم: ۱۸ کاربرگ سهسطحی، ۵ آزمون، ۳۰ سؤال امتحانی با پاسخنامه و کارنامه.
خرید بستهٔ فصل اول ←⬇ دانلود نمونهٔ رایگان (PDF، ۹ صفحه)یا همهٔ ۷ فصل را یکجا و با تخفیف بخرید ←کدام راه برای فرزند شما بهتر است؟
خانوادههای تحت پوشش نهادهای حمایتی، خانوادههای قهرمانان ملی و مادران سرپرست خانوار از تخفیف ویژه بهرهمند میشوند.
پرسشهای متداول دربارهٔ صفحهٔ ۱۶ ریاضی ششم
صفحهٔ ۱۶ شروع درس اعداد صحیح است: نوشتن دمای بالای صفر و زیر صفر با عدد علامتدار؛ علامت مثبت برای بالای صفر و علامت منفی برای زیر صفر.
اول حل قدمبهقدم سؤال دماها را بخوان. بعد با راهنماییهای این صفحه، بقیهٔ سؤالها را خودت حل کن.
چون دما میتواند بالاتر یا پایینتر از صفر باشد و فقط نوشتن عدد نمیگوید کدام است. علامت مثبت برای بالای صفر و علامت منفی برای زیر صفر این مشکل را حل میکند.
علامت منها را «منفی» و علامت بعلاوه را «مثبت» میخوانیم. در دما، «منفی هفت» یعنی ۷ درجه زیر صفر و «مثبت هفت» یعنی ۷ درجه بالای صفر.
از بخش «کاربرگ و آزمون صفحه ۱۶ ریاضی ششم» در همین صفحه. کاربرگ این صفحه، آزمون درس «معرفی اعداد صحیح» و آزمون پایانی فصل داخل بستهٔ کامل فصل اول است؛ بسته پاسخنامه، کارنامه، چکلیست اهداف و ارزشیابی توصیفی هم دارد.
این آموزش را معلم کلاس نوشته است؛ معلم دبستان با ۱۲ سال تجربهٔ تدریس ریاضی. اگر جایی گیر کردی، در بخش دیدگاهها بپرس.
پدر و مادر هستید؟ راهنمای والدین کلاس ششم