در این تمرین صفحه ۱۷۳ ریاضی پنجم دستور حجم را در سه جا به کار میبری: حجم مکعبمستطیلهایی که اندازههایشان روی شکل است، حجم جعبهای که از روی گستردهاش میسازی، و حجم شکلی که از دو مکعبمستطیل ساخته شده. ما با یک گستردهٔ خودمان و یک شکل دو تکه نشان میدهیم.
با روش معلم کلاس، ریاضی شیرین میشود.
کاربرگ و آزمون فصل ششم ←در آموزش صفحهٔ ۱۷۳ یاد میگیری
- حجم مکعبمستطیل را از روی اندازههای روی شکل حساب کنی.
- از روی گستردهٔ یک مکعبمستطیل، طول و عرض و ارتفاعش را پیدا کنی و حجمش را بگویی.
- شکل ترکیبی را به دو مکعبمستطیل تقسیم کنی و حجمها را جمع کنی.
آموزش صفحه ۱۷۳ ریاضی پنجم: حجم از روی گسترده و شکل ترکیبی
حجم هر مکعبمستطیل برابر است با طول ضربدر عرض ضربدر ارتفاع. در گسترده، همین سه اندازه را از روی وجهها میخوانی: کف جعبه طول و عرض را میدهد و دیوارهٔ کناری ارتفاع را. اگر شکلی از دو مکعبمستطیل ساخته شده، حجم هر کدام را جدا حساب کن و جمع بزن. این صفحه از فصل ششم ریاضی پنجم است، ادامهٔ صفحهٔ ۱۷۲ و هماهنگ با کتاب چاپ ۱۴۰۵.
گام به گام صفحه ۱۷۳ ریاضی پنجم: از گسترده تا شکل دو تکه
گام ۱: حجم از روی گسترده
مثال ما: گستردهٔ جعبهای که وجه کف آن ۶ در ۳ سانتیمتر و وجه کناریاش ۶ در ۲ سانتیمتر است. پس طول ۶، عرض ۳ و ارتفاع ۲ است و حجم جعبه ۶ × ۳ × ۲ = ۳۶ سانتیمتر مکعب. به مساحت گسترده کاری نداریم؛ فقط سه اندازه را برمیداریم.

گام ۲: شکل ترکیبی را دو تکه کن
شکل ما از یک مکعبمستطیل پایینی ۶ در ۲ در ۱ و یک مکعبمستطیل بالایی ۲ در ۲ در ۳ ساخته شده. پایینی: ۶ × ۲ × ۱ = ۱۲ و بالایی: ۲ × ۲ × ۳ = ۱۲ سانتیمتر مکعب.
گام ۳: حجمها را جمع کن
حجم کل شکل ۱۲ + ۱۲ = ۲۴ سانتیمتر مکعب است. جایی که دو تکه به هم چسبیدهاند حجم ندارد، پس چیزی دو بار شمرده نمیشود.

نتیجهٔ مثال
جعبهای که از گستردهٔ ما ساخته میشود ۳۶ سانتیمتر مکعب حجم دارد؛ شکل دو تکهٔ ما ۲۴ سانتیمتر مکعب.
نکتهٔ معلم
اشتباه رایج: برداشتن اندازهٔ کل گسترده به جای اندازهٔ یک وجه. در گسترده دنبال سه عدد باش: دو تا از کف و یکی از دیواره.
خیالتان از ریاضی راحت باشد
مربیگری آموزشی: برنامهٔ اختصاصی و گزارش هفتگی به خانواده.
آشنایی با مربیگری ←تمرین صفحه ۱۷۳ ریاضی پنجم: تمرینهای کتاب را خودت انجام بده
حالا نوبت توست؛ ما فقط راهنمایی میکنیم.
تمرینهای ۱ و ۲: حجم شکلها و گسترده
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
برای هر شکل سه اندازه را پیدا کن و ضرب کن. گسترده را با اندازههای واقعی روی مقوا بکش و بعد از ساختن جعبه، طول، عرض و ارتفاعش را از روی خود جعبه بخوان.
فعالیت: شکل خانم ادیب
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
راه پوریا را ادامه بده: حجم مکعبمستطیل بالایی را با سه اندازهاش حساب کن و با ۱۴ جمع کن.
کاربرگ و آزمون صفحه ۱۷۳ ریاضی پنجم
درس را یاد گرفتی؟ با کاربرگ مطمئن شو؛ سؤالها تازه و سهسطحیاند: حجم از اندازهها، گستردهٔ جعبه و مکعب، شکلهای دو تکه، پله و پیدا کردن ارتفاع قسمت بالا. کاربرگ صفحه ۱۷۳ ریاضی پنجم در بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل ششم است؛ بسته برای هر صفحه یک کاربرگ، آزمون درسها و آزمون فصل را با پاسخنامه و کارنامه دارد.

قبل از امتحان، با آزمون واقعی خودت را بسنج
بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل ششم ریاضی پنجم: ۲۴ کاربرگ سهسطحی، ۵ آزمون، ۳۰ سؤال امتحانی با پاسخنامه و کارنامه.
خرید بستهٔ فصل ششم ←⬇ دانلود نمونهٔ رایگان (PDF، ۷ صفحه)یا همهٔ ۷ فصل را یکجا و با تخفیف بخرید ←هر جا که لازم داشتی، کنارت هستیم
خانوادههای تحت پوشش نهادهای حمایتی، خانوادههای قهرمانان ملی و مادران سرپرست خانوار از تخفیف ویژه بهرهمند میشوند.
پرسشهای متداول دربارهٔ صفحهٔ ۱۷۳ ریاضی پنجم
صفحهٔ ۱۷۳ حجم مکعبمستطیل را از روی اندازهها و گسترده حساب میکند و حجم شکل ساختهشده از دو مکعبمستطیل را با جمع دو حجم پیدا میکند.
اول مثال ما با گسترده و شکل دو تکه را ببین. بعد تمرینهای کتاب را با همان سه گام حل کن.
طول و عرض را از وجه کف و ارتفاع را از وجه کناری بخوان و سه اندازه را در هم ضرب کن.
شکل را به مکعبمستطیلهای جدا تقسیم کن، حجم هر کدام را حساب کن و جمع بزن.
از بخش «کاربرگ و آزمون صفحه ۱۷۳ ریاضی پنجم» در همین صفحه. کاربرگ این صفحه، آزمون درس «حجم» و آزمون فصل داخل بستهٔ کامل فصل ششم است؛ همراه پاسخنامه، کارنامه و چکلیست هدفها.
این آموزش را معلم کلاس نوشته است؛ معلم دبستان با ۱۲ سال تجربهٔ تدریس ریاضی. اگر جایی گیر کردی، در بخش دیدگاهها بپرس.
پدر و مادر هستید؟ راهنمای والدین کلاس پنجم