در این تمرین صفحه ۱۷۷ ریاضی پنجم با گنجایش آشنا می‌شوی: مقدار مایعی که در یک ظرف جا می‌شود. کتاب با دو قوری و یک کاسهٔ آب نشان می‌دهد که اندازه‌گیری با ظرف‌های مختلف، عددهای مختلف می‌دهد. ما با یک پارچ، استکان و لیوان همین را توضیح می‌دهیم و برای فعالیت‌های کتاب راهنمایی می‌دهیم.
هر صفحه یک قدم تا بیست.
کاربرگ و آزمون فصل ششم ←در آموزش صفحهٔ ۱۷۷ یاد می‌گیری
- بگویی گنجایش یک ظرف یعنی چه و چه فرقی با مقدار آب داخل آن دارد.
- گنجایش یک ظرف را با استکان یا لیوان بشماری و بدانی چرا دو عدد متفاوت می‌شود.
- توضیح بدهی چرا «یک کاسه» برای اندازه‌گیری دقیق کافی نیست.
آموزش صفحه ۱۷۷ ریاضی پنجم: گنجایش یعنی چه؟
گنجایش یک ظرف یعنی بیشترین مقدار مایعی که در آن جا می‌شود. برای اندازه گرفتن آن، ظرف را با یک ظرف کوچک‌تر پر می‌کنیم و می‌شماریم؛ آن ظرف کوچک‌تر واحد ماست. هر چه واحد بزرگ‌تر باشد، عدد کمتری به‌دست می‌آید: یک قوری با استکان عدد بزرگ‌تری می‌دهد تا با لیوان. این صفحه اولین صفحهٔ درس گنجایش از فصل ششم ریاضی پنجم است، بعد از صفحهٔ ۱۷۶ و هماهنگ با کتاب چاپ ۱۴۰۵.
گام به گام صفحه ۱۷۷ ریاضی پنجم: یک پارچ، دو واحد
گام ۱: پارچ را با استکان پر کن
مثال ما: یک پارچ آب داریم. آن را با استکان پر می‌کنیم: ۱۲ استکان لازم است. پس گنجایش پارچ ۱۲ استکان است. اگر ۲ استکان کمتر بریزیم، پارچ پر نمی‌شود و اگر ۲ استکان بیشتر بریزیم، آب روی زمین می‌ریزد؛ درست مثل دو شکل اول کتاب.
گام ۲: همان پارچ را با لیوان پر کن
همان پارچ را خالی می‌کنیم و این بار با لیوان پر می‌کنیم: ۶ لیوان. پس گنجایش پارچ ۶ لیوان است. پارچ عوض نشده، فقط واحد عوض شده است. چون لیوان بزرگ‌تر از استکان است، تعداد کمتری لازم شد. هر لیوان به اندازهٔ ۱۲ ÷ ۶ = ۲ استکان آب می‌گیرد.
گام ۳: چرا «یک کاسه» دقیق نیست؟
کاسه‌ها اندازه‌های مختلفی دارند. اگر کاسهٔ بزرگ به اندازهٔ ۳ کاسهٔ کوچک آب بگیرد، کسی که با کاسهٔ بزرگ «یک کاسه آب» بریزد، در واقع ۳ برابر ریخته است. برای همین در آشپزی و خرید به واحدی نیاز داریم که برای همه یک اندازه باشد؛ در صفحه‌های بعد با آن واحد آشنا می‌شوی.
نتیجهٔ مثال
گنجایش پارچ ۱۲ استکان یا ۶ لیوان است؛ لیوان دو برابر استکان آب می‌گیرد، پس با لیوان عدد کمتری به‌دست می‌آید. «یک کاسه» واحد دقیقی نیست چون کاسه‌ها هم‌اندازه نیستند.
نکتهٔ معلم
اشتباه رایج: فکر کردن اینکه عدد بزرگ‌تر یعنی گنجایش بیشتر. ۱۲ استکان و ۶ لیوان هر دو یک پارچ‌اند. قبل از مقایسه، اول بپرس «با چه واحدی؟»
خیالتان از ریاضی راحت باشد
مربیگری آموزشی: برنامهٔ اختصاصی و گزارش هفتگی به خانواده.
آشنایی با مربیگری ←تمرین صفحه ۱۷۷ ریاضی پنجم: فعالیت‌های کتاب را خودت انجام بده
حالا نوبت توست؛ ما فقط راهنمایی می‌کنیم.
فعالیت ۱: آب روی زمین و لیوان نیمه‌پر
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
به این فکر کن که مقدار آب از گنجایش ظرف بیشتر بوده یا کمتر. برای مقایسهٔ لیوان و استکان، دهانه و بلندی هر کدام را نگاه کن.
فعالیت‌های ۲ و ۳: دو قوری و کاسهٔ آب
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
چای دو قوری یکسان بوده، پس تفاوت دو عدد فقط از واحدها می‌آید: ظرف بزرگ‌تر عدد کمتر. در فعالیت ۳ بپرس کاسهٔ سپیده با کاسهٔ مورد نظر مادر هم‌اندازه بوده یا نه.
کاربرگ و آزمون صفحه ۱۷۷ ریاضی پنجم
درس را یاد گرفتی؟ با کاربرگ مطمئن شو؛ سؤال‌ها تازه و سه‌سطحی‌اند: درست و نادرست دربارهٔ گنجایش، مقایسهٔ سه ظرف، تبدیل استکان و لیوان و پارچ، مرتب کردن ظرف‌ها، مسئلهٔ کاسهٔ سپیده و مقایسهٔ دو پارچ با واحد یکسان. کاربرگ صفحه ۱۷۷ ریاضی پنجم در بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل ششم است؛ بسته برای هر صفحه یک کاربرگ، آزمون درس‌ها و آزمون فصل را با پاسخنامه و کارنامه دارد.
تمرین کافی، نمرهٔ بیست را نزدیک‌تر می‌کند
بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل ششم ریاضی پنجم: ۲۴ کاربرگ سه‌سطحی، ۵ آزمون، ۳۰ سؤال امتحانی با پاسخنامه و کارنامه.
خرید بستهٔ فصل ششم ←⬇ دانلود نمونهٔ رایگان (PDF، ۷ صفحه)یا همهٔ ۷ فصل را یکجا و با تخفیف بخرید ←یک قدم تا ریاضیِ بدون استرس
خانواده‌های تحت پوشش نهادهای حمایتی، خانواده‌های قهرمانان ملی و مادران سرپرست خانوار از تخفیف ویژه بهره‌مند می‌شوند.
پرسش‌های متداول دربارهٔ صفحهٔ ۱۷۷ ریاضی پنجم
صفحهٔ ۱۷۷ شروع درس گنجایش است: گنجایش ظرف یعنی چه، اندازه‌گیری آن با استکان و لیوان و اینکه چرا «یک کاسه» واحد دقیقی نیست.
اول مثال پارچ ما را ببین که با استکان ۱۲ و با لیوان ۶ می‌شود. بعد فعالیت‌های کتاب را با همان فکر حل کن: واحد بزرگ‌تر، عدد کمتر.
بیشترین مقدار مایعی که در یک ظرف جا می‌شود. آن را با یک ظرف کوچک‌تر به‌عنوان واحد می‌شماریم.
چون واحدها فرق دارند. لیوان بزرگ‌تر از استکان است، پس تعداد کمتری لیوان قوری را پر می‌کند. مقدار چای تغییر نکرده است.
از بخش «کاربرگ و آزمون صفحه ۱۷۷ ریاضی پنجم» در همین صفحه. کاربرگ این صفحه، آزمون درس «گنجایش» و آزمون فصل داخل بستهٔ کامل فصل ششم است؛ همراه پاسخنامه، کارنامه و چک‌لیست هدف‌ها.
این آموزش را معلم کلاس نوشته است؛ معلم دبستان با ۱۲ سال تجربهٔ تدریس ریاضی. اگر جایی گیر کردی، در بخش دیدگاه‌ها بپرس.
پدر و مادر هستید؟ راهنمای والدین کلاس پنجم