در این تمرین صفحه ۱۷۸ ریاضی پنجم با واحد رسمی گنجایش آشنا میشوی: لیتر. در صفحهٔ قبل دیدی که استکان و لیوان برای همه یک اندازه نیستند؛ لیتر همهجا یک اندازه است. ما با بطری آب، پاکت شیر و یک مکعب ۱۰ سانتیمتری نشان میدهیم یک لیتر چقدر است و برای فعالیتهای کتاب راهنمایی میدهیم.
با روش معلم کلاس، ریاضی شیرین میشود.
کاربرگ و آزمون فصل ششم ←در آموزش صفحهٔ ۱۷۸ یاد میگیری
- بگویی چه چیزهایی با لیتر اندازه گرفته میشوند.
- بدانی یک لیتر همان مایعی است که در مکعب ۱۰ سانتیمتری جا میشود و تقریباً ۴ لیوان است.
- تشخیص بدهی برای مقدارهای خیلی کم، مثل یک قاشق شربت، به واحد کوچکتری نیاز است.
آموزش صفحه ۱۷۸ ریاضی پنجم: لیتر چیست؟
لیتر واحد اندازهگیری حجم مایعات و گنجایش ظرفهاست. یک لیتر برابر مقدار مایعی است که در مکعبی به طول و عرض و ارتفاع ۱۰ سانتیمتر جا میشود. یک لیتر تقریباً ۴ لیوان معمولی است. برای مقدارهای خیلی کم، مثل یک قاشق شربت، لیتر خیلی بزرگ است و واحد کوچکتری لازم داریم. این صفحه از فصل ششم ریاضی پنجم است، ادامهٔ صفحهٔ ۱۷۷ و هماهنگ با کتاب چاپ ۱۴۰۵.
گام به گام صفحه ۱۷۸ ریاضی پنجم: یک لیتر چقدر است؟
گام ۱: مکعب ۱۰ سانتیمتری
یک پاکت شیر یک لیتری را با خطکش اندازه بگیر: تقریباً ۱۰ در ۱۰ در ۱۰ سانتیمتر است. حجم این مکعب ۱۰ × ۱۰ × ۱۰ = ۱۰۰۰ سانتیمتر مکعب است؛ همین حجم را یک لیتر مینامیم. پس هر ظرفی که یک مکعب ۱۰ سانتیمتری در آن جا شود، یک لیتر گنجایش دارد.

گام ۲: یک لیتر چند لیوان است؟
مثال ما: یک بطری یک لیتری آب را در لیوانهای معمولی میریزیم؛ ۴ لیوان پر میشود. پس یک لیتر تقریباً ۴ لیوان است و بدن ما که روزی دستکم یک لیتر آب لازم دارد، یعنی دستکم ۴ لیوان. بطری ۲ لیتری ۲ × ۴ = ۸ لیوان و بطری ۱٫۵ لیتری ۴ + ۲ = ۶ لیوان میشود.

گام ۳: وقتی لیتر خیلی بزرگ است
یک قاشق چایخوری شربت خیلی کمتر از یک لیتر است؛ اگر بخواهیم آن را با لیتر بنویسیم، عددی بسیار کوچک میشود. برای چنین مقدارهایی واحد کوچکتری لازم است که در صفحهٔ بعد با آن آشنا میشوی. فعلاً کافی است بدانی: مقدار زیاد، لیتر؛ مقدار خیلی کم، واحد کوچکتر.
نتیجهٔ مثال
یک لیتر همان مایعی است که در مکعب ۱۰ سانتیمتری جا میشود و تقریباً ۴ لیوان است؛ بطری ۲ لیتری ۸ لیوان و بطری ۱٫۵ لیتری ۶ لیوان. برای یک قاشق شربت، لیتر مناسب نیست.
نکتهٔ معلم
اشتباه رایج: ضلع مکعب یک لیتری را ۱ سانتیمتر گفتن. مکعب ۱ سانتیمتری به اندازهٔ یک تاس کوچک است و فقط یک قطرهٔ بزرگ در آن جا میشود؛ مکعب یک لیتر ۱۰ سانتیمتری است، تقریباً به اندازهٔ پاکت شیر.
تمرین صفحه ۱۷۸ ریاضی پنجم: فعالیتهای کتاب را خودت انجام بده
حالا نوبت توست؛ ما فقط راهنمایی میکنیم.
فعالیتهای ۱ و ۲: چیزهای لیتری و آب روزانه
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
به بطریها، پاکت شیر، باک ماشین و استخر فکر کن و روی برچسبها دنبال کلمهٔ لیتر بگرد. برای آب روزانه، یک لیتر را با تعداد لیوانها بیان کن.
فعالیت ۳: شربت سینا
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
یک قاشق را با یک بطری یک لیتری مقایسه کن و به این فکر کن که عدد با لیتر چقدر کوچک میشود؛ بعد یک واحد کوچکتر، مثل قاشق یا بخشی از لیتر، پیشنهاد بده.
کاربرگ و آزمون صفحه ۱۷۸ ریاضی پنجم
درس را یاد گرفتی؟ با کاربرگ مطمئن شو؛ سؤالها تازه و سهسطحیاند: چیزهای لیتری، مکعب یک لیتر، لیتر و لیوان، بطری ۱٫۵ لیتری، انتخاب واحد مناسب، گنجایش ظرف با مکعبهای ۱۰ سانتیمتری و پارچ و لیوانهای یکچهارم لیتری. کاربرگ صفحه ۱۷۸ ریاضی پنجم در بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل ششم است؛ بسته برای هر صفحه یک کاربرگ، آزمون درسها و آزمون فصل را با پاسخنامه و کارنامه دارد.

یک بسته برای کل فصل ششم
بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل ششم ریاضی پنجم: ۲۴ کاربرگ سهسطحی، ۵ آزمون، ۳۰ سؤال امتحانی با پاسخنامه و کارنامه.
خرید بستهٔ فصل ششم ←⬇ دانلود نمونهٔ رایگان (PDF، ۷ صفحه)یا همهٔ ۷ فصل را یکجا و با تخفیف بخرید ←کدام راه برای فرزند شما بهتر است؟
خانوادههای تحت پوشش نهادهای حمایتی، خانوادههای قهرمانان ملی و مادران سرپرست خانوار از تخفیف ویژه بهرهمند میشوند.
پرسشهای متداول دربارهٔ صفحهٔ ۱۷۸ ریاضی پنجم
صفحهٔ ۱۷۸ لیتر را معرفی میکند: واحد اندازهگیری مایعات که برابر مایع داخل مکعب ۱۰ سانتیمتری است و تقریباً ۴ لیوان میشود.
اول مکعب ۱۰ سانتیمتری و مثال بطری و لیوان ما را ببین. بعد فعالیتهای کتاب را با همان فکر انجام بده: مقدار زیاد لیتر، مقدار خیلی کم واحد کوچکتر.
مقدار مایعی که در مکعبی به طول و عرض و ارتفاع ۱۰ سانتیمتر جا میشود؛ تقریباً به اندازهٔ یک پاکت شیر بزرگ یا ۴ لیوان.
تقریباً ۴ لیوان معمولی. پس ۲ لیتر حدود ۸ لیوان و ۱٫۵ لیتر حدود ۶ لیوان است.
از بخش «کاربرگ و آزمون صفحه ۱۷۸ ریاضی پنجم» در همین صفحه. کاربرگ این صفحه، آزمون درس «گنجایش» و آزمون فصل داخل بستهٔ کامل فصل ششم است؛ همراه پاسخنامه، کارنامه و چکلیست هدفها.
این آموزش را معلم کلاس نوشته است؛ معلم دبستان با ۱۲ سال تجربهٔ تدریس ریاضی. اگر جایی گیر کردی، در بخش دیدگاهها بپرس.
پدر و مادر هستید؟ راهنمای والدین کلاس پنجم