در این تمرین صفحه ۱۷۹ ریاضی پنجم لیتر به سانتی‌متر مکعب وصل می‌شود: هر لیتر ۱۰۰۰ سانتی‌متر مکعب است و هر سانتی‌متر مکعب یک سی‌سی یا یک میلی‌لیتر. با این رابطه، گنجایش هر ظرف مکعب‌مستطیلی را از روی اندازه‌هایش به لیتر می‌گویی. ما با یک ظرف و یک آکواریوم و یک سنگ در آب نشان می‌دهیم و برای فعالیت‌های کتاب راهنمایی می‌دهیم.
تمرین سه‌سطحی، از آسان تا چالشی.
کاربرگ و آزمون فصل ششم ←در آموزش صفحهٔ ۱۷۹ یاد می‌گیری
- لیتر و سانتی‌متر مکعب و سی‌سی را به هم تبدیل کنی.
- گنجایش یک ظرف مکعب‌مستطیل را از طول و عرض و ارتفاعش به لیتر حساب کنی.
- حجم یک جسم را از بالا آمدن آب در ظرف مدرج پیدا کنی و بدانی این راه همیشه مناسب نیست.
آموزش صفحه ۱۷۹ ریاضی پنجم: لیتر چند سانتی‌متر مکعب است؟
یک لیتر همان مایع داخل مکعب ۱۰ سانتی‌متری است و حجم آن مکعب ۱۰ × ۱۰ × ۱۰ = ۱۰۰۰ سانتی‌متر مکعب است؛ پس هر لیتر ۱۰۰۰ سانتی‌متر مکعب است. به هر سانتی‌متر مکعب یک سی‌سی یا یک میلی‌لیتر هم می‌گویند؛ شربت‌ها و سرنگ‌ها با سی‌سی اندازه می‌شوند. برای گنجایش یک ظرف جعبه‌مانند، حجمش را به سانتی‌متر مکعب حساب کن و هر ۱۰۰۰ تا را یک لیتر بگیر. این صفحه از فصل ششم ریاضی پنجم است، ادامهٔ صفحهٔ ۱۷۸ و هماهنگ با کتاب چاپ ۱۴۰۵.
گام به گام صفحه ۱۷۹ ریاضی پنجم: ظرف، آکواریوم و سنگ
گام ۱: گنجایش ظرف به لیتر
مثال ما: ظرفی به طول ۲۵، عرض ۲۰ و ارتفاع ۱۰ سانتی‌متر. حجم آن ۲۵ × ۲۰ × ۱۰ = ۵۰۰۰ سانتی‌متر مکعب است. هر ۱۰۰۰ سانتی‌متر مکعب یک لیتر است، پس گنجایش ظرف ۵ لیتر است. راه دوم: در کف ظرف ۲۵ × ۲۰ = ۵۰۰ خانهٔ ۱ سانتی‌متری و در ارتفاع ۱۰ سانتی‌متر یک مکعب ۱۰ سانتی‌متری جا می‌شود؛ پس ۵ مکعب یک لیتری.
گام ۲: چند بار باید ظرف را پر کرد؟
آکواریوم ما ۶۰ لیتر گنجایش دارد. هر بار ۵ لیتر می‌ریزیم: ۶۰ ÷ ۵ = ۱۲ بار. اگر آکواریوم ۴۲ لیتری بود، ۴۲ ÷ ۵ خارج‌قسمت ۸ و باقی‌ماندهٔ ۲ دارد؛ یعنی ۸ بار پر و یک بار ناقص: ۹ بار.
گام ۳: حجم سنگ با بالا آمدن آب
در ظرف مدرجی ۳۰۰ سی‌سی آب می‌ریزیم و سنگی در آن می‌اندازیم؛ آب به ۳۵۰ سی‌سی می‌رسد. حجم سنگ همان مقداری است که آب بالا آمده: ۳۵۰ − ۳۰۰ = ۵۰ سی‌سی، یعنی ۵۰ سانتی‌متر مکعب. این راه برای چیزهایی که آب جذب می‌کنند، روی آب می‌مانند یا در آب حل می‌شوند مناسب نیست.
نتیجهٔ مثال
گنجایش ظرف ۵۰۰۰ سانتی‌متر مکعب یعنی ۵ لیتر؛ آکواریوم ۶۰ لیتری با ۱۲ بار پر می‌شود؛ حجم سنگ ۵۰ سی‌سی یعنی ۵۰ سانتی‌متر مکعب است.
نکتهٔ معلم
اشتباه رایج: تقسیم بر ۱۰۰ به‌جای ۱۰۰۰. مکعب یک لیتری ۱۰ در ۱۰ در ۱۰ است، نه ۱۰ در ۱۰؛ پس هر لیتر ۱۰۰۰ سانتی‌متر مکعب است و ۵۰۰۰ سانتی‌متر مکعب ۵ لیتر می‌شود، نه ۵۰.
این صفحه را کامل متوجه نشدی؟
در جلسهٔ ارزیابی، معلم کلاس دقیق می‌گوید کجای ریاضی پنجم گیر داری و از کجا شروع کنی.
رزرو جلسهٔ ارزیابی ←تمرین صفحه ۱۷۹ ریاضی پنجم: فعالیت‌های کتاب را خودت انجام بده
حالا نوبت توست؛ ما فقط راهنمایی می‌کنیم.
فعالیت ۱: ظرف سعید و آکواریوم
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
اندازه‌های روی شکل را ضرب کن تا حجم به سانتی‌متر مکعب به‌دست بیاید و هر ۱۰۰۰ تا را یک لیتر بگیر. بعد گنجایش آکواریوم را بر گنجایش ظرف تقسیم کن.
فعالیت‌های ۲ و ۴: تصویر ظرف آب و مثال‌های سی‌سی
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
به این فکر کن که وقتی جسمی در آب می‌رود، آب چقدر بالا می‌آید و برای اسفنج یا چیزی که روی آب می‌ماند چه می‌شود. برای سی‌سی، به شیشهٔ شربت، سرنگ و بطری‌های کوچک نگاه کن.
خیالتان از ریاضی راحت باشد
مربیگری آموزشی: برنامهٔ اختصاصی و گزارش هفتگی به خانواده.
آشنایی با مربیگری ←کاربرگ و آزمون صفحه ۱۷۹ ریاضی پنجم
درس را یاد گرفتی؟ با کاربرگ مطمئن شو؛ سؤال‌ها تازه و سه‌سطحی‌اند: تبدیل لیتر و سانتی‌متر مکعب و سی‌سی، گنجایش ظرف‌های مکعب‌مستطیل، چیزهای سی‌سی، سنگ در ظرف مدرج، شربت ده روزه و مخزن مکعبی. کاربرگ صفحه ۱۷۹ ریاضی پنجم در بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل ششم است؛ بسته برای هر صفحه یک کاربرگ، آزمون درس‌ها و آزمون فصل را با پاسخنامه و کارنامه دارد.
قبل از امتحان، با آزمون واقعی خودت را بسنج
بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل ششم ریاضی پنجم: ۲۴ کاربرگ سه‌سطحی، ۵ آزمون، ۳۰ سؤال امتحانی با پاسخنامه و کارنامه.
خرید بستهٔ فصل ششم ←⬇ دانلود نمونهٔ رایگان (PDF، ۷ صفحه)یا همهٔ ۷ فصل را یکجا و با تخفیف بخرید ←هر جا که لازم داشتی، کنارت هستیم
خانواده‌های تحت پوشش نهادهای حمایتی، خانواده‌های قهرمانان ملی و مادران سرپرست خانوار از تخفیف ویژه بهره‌مند می‌شوند.
پرسش‌های متداول دربارهٔ صفحهٔ ۱۷۹ ریاضی پنجم
صفحهٔ ۱۷۹ رابطهٔ لیتر و سانتی‌متر مکعب را می‌گوید: هر لیتر ۱۰۰۰ سانتی‌متر مکعب و هر سانتی‌متر مکعب یک سی‌سی یا میلی‌لیتر؛ با گنجایش ظرف آکواریوم و اندازه‌گیری حجم جسم در آب.
اول مثال ظرف ۲۵ در ۲۰ در ۱۰ ما را ببین که ۵ لیتر می‌شود. بعد فعالیت‌های کتاب را با همان روش حل کن: حجم به سانتی‌متر مکعب، بعد هر ۱۰۰۰ تا یک لیتر.
۱۰۰۰ سانتی‌متر مکعب؛ چون مکعب یک لیتری ۱۰ در ۱۰ در ۱۰ سانتی‌متر است.
یک سی‌سی همان یک سانتی‌متر مکعب یا یک میلی‌لیتر است. شربت‌ها، سرنگ‌ها و بطری‌های کوچک با سی‌سی اندازه می‌شوند و هر ۱۰۰۰ سی‌سی یک لیتر است.
از بخش «کاربرگ و آزمون صفحه ۱۷۹ ریاضی پنجم» در همین صفحه. کاربرگ این صفحه، آزمون درس «گنجایش» و آزمون فصل داخل بستهٔ کامل فصل ششم است؛ همراه پاسخنامه، کارنامه و چک‌لیست هدف‌ها.
این آموزش را معلم کلاس نوشته است؛ معلم دبستان با ۱۲ سال تجربهٔ تدریس ریاضی. اگر جایی گیر کردی، در بخش دیدگاه‌ها بپرس.
پدر و مادر هستید؟ راهنمای والدین کلاس پنجم