در این تمرین صفحه ۱۹۷ ریاضی پنجم درس احتمال شروع می‌شود، ولی هنوز خبری از عدد نیست: احتمال را با کلمه‌هایی مثل «شاید»، «ممکن است»، «به‌طور حتم» و «احتمال برابر» می‌گوییم. کتاب چند جمله مثال می‌زند و می‌خواهد تو هم با هر عبارت جمله بسازی؛ ما نردبان احتمال را با مثال‌های خودمان توضیح می‌دهیم.
هر صفحه یک قدم تا بیست.
کاربرگ و آزمون فصل هفتم ←در آموزش صفحهٔ ۱۹۷ یاد می‌گیری
- پنج پلهٔ احتمال را از «به‌طور حتم اتفاق می‌افتد» تا «به‌طور حتم اتفاق نمی‌افتد» بشناسی.
- برای هر موقعیت، مثل انداختن سکه یا برداشتن مهره از کیسه، عبارت درست را انتخاب کنی.
- با «شاید»، «ممکن است» و «احتمال دارد» جمله‌هایی بسازی که با موقعیت جور باشند.
آموزش صفحه ۱۹۷ ریاضی پنجم: احتمال یعنی چه؟
احتمال یعنی چقدر انتظار داریم یک اتفاق رخ بدهد. بعضی اتفاق‌ها حتمی‌اند، بعضی هیچ‌وقت رخ نمی‌دهند و بیشترشان بین این دو هستند. پیش از آنکه احتمال را با عدد بگوییم، آن را با کلمه می‌گوییم: «به‌طور حتم اتفاق می‌افتد»، «احتمال بیشتر»، «احتمال برابر»، «احتمال کمتر» و «به‌طور حتم اتفاق نمی‌افتد». این صفحه اولین صفحهٔ درس احتمال در فصل هفتم ریاضی پنجم است و بعد از صفحهٔ ۱۹۶ می‌آید، هماهنگ با کتاب چاپ ۱۴۰۵.
گام به گام صفحه ۱۹۷ ریاضی پنجم: نردبان احتمال
گام ۱: پنج پلهٔ احتمال
مثال ما: یک نردبان پنج‌پله‌ای بساز. پلهٔ بالا «به‌طور حتم اتفاق می‌افتد» است: یک مثلث به‌طور حتم سه ضلع دارد. پلهٔ پایین «به‌طور حتم اتفاق نمی‌افتد»: فردا خورشید از مغرب طلوع نمی‌کند. پلهٔ وسط «احتمال برابر» است: وقتی سکه می‌اندازیم، رو یا پشت آمدن به یک اندازه ممکن است. بین این‌ها «احتمال بیشتر» و «احتمال کمتر» قرار دارد؛ کلمه‌های «شاید»، «ممکن است» و «احتمال دارد» هم برای همین پله‌های میانی به کار می‌روند.
گام ۲: کیسهٔ مهره و سکه
در کیسه‌ای ۹ مهرهٔ قرمز و ۱ مهرهٔ آبی می‌ریزیم و بدون نگاه کردن یک مهره برمی‌داریم. چون بیشتر مهره‌ها قرمزند، «احتمال بیشتر» دارد که قرمز بیاید و «احتمال کمتر» دارد که آبی بیاید؛ ولی آبی آمدن ناممکن نیست، چون یک مهرهٔ آبی در کیسه هست. اگر بپرسند «مهرهٔ سبز بیاید؟»، جواب «به‌طور حتم اتفاق نمی‌افتد» است، چون مهرهٔ سبزی در کیسه نیست. برای سکه، رو و پشت «به احتمال برابر» می‌آیند.
گام ۳: با عبارت‌ها جمله بساز
برای جمله‌سازی اول یک موقعیت پیدا کن، بعد بپرس: «همیشه رخ می‌دهد؟ هیچ‌وقت؟ نصف‌نصف؟ بیشتر وقت‌ها؟ کم پیش می‌آید؟» و عبارت را بر اساس جواب انتخاب کن. مثلاً: «احتمال دارد فردا هوا ابری باشد.»، «ممکن است در مسابقهٔ دو، دوم شوم.»، «شاید امشب عمویم به خانهٔ ما بیاید.»، «یک ساعت به‌طور حتم ۶۰ دقیقه دارد.»
نتیجهٔ مثال
مثلث سه ضلع دارد: به‌طور حتم اتفاق می‌افتد. مهرهٔ قرمز از کیسهٔ ۹ قرمز و ۱ آبی: احتمال بیشتر؛ مهرهٔ آبی: احتمال کمتر؛ مهرهٔ سبز: به‌طور حتم اتفاق نمی‌افتد. رو آمدن سکه: احتمال برابر.
نکتهٔ معلم
اشتباه رایج: «احتمال کمتر» را با «به‌طور حتم اتفاق نمی‌افتد» یکی گرفتن. اگر حتی یک راه برای رخ دادن اتفاق هست (یک مهرهٔ آبی در کیسه)، احتمالش کم است، نه ناممکن. «به‌طور حتم اتفاق نمی‌افتد» فقط برای وقتی است که هیچ راهی نباشد.
خیالتان از ریاضی راحت باشد
مربیگری آموزشی: برنامهٔ اختصاصی و گزارش هفتگی به خانواده.
آشنایی با مربیگری ←تمرین صفحه ۱۹۷ ریاضی پنجم: فعالیت کتاب را خودت انجام بده
حالا نوبت توست؛ ما فقط راهنمایی می‌کنیم.
فعالیت ۱: با هر عبارت جمله بساز
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
جمله‌های نمونهٔ کتاب را بخوان و ببین هر کدام روی کدام پلهٔ نردبان است. بعد برای هر عبارت یک موقعیت از زندگی خودت (مدرسه، هوا، بازی) انتخاب کن و پیش از نوشتن بپرس: همیشه، هیچ‌وقت، نصف‌نصف، بیشتر وقت‌ها یا کم پیش می‌آید؟
کاربرگ و آزمون صفحه ۱۹۷ ریاضی پنجم
درس را یاد گرفتی؟ با کاربرگ مطمئن شو؛ سؤال‌ها تازه و سه‌سطحی‌اند: انتخاب عبارت برای جمله‌ها، کیسهٔ مهره‌های سبز و زرد، جمله با «شاید»، تاس و عدد ۷، چرخندهٔ چهارقسمتی، حرف مریم و رضا دربارهٔ تعطیلی مدرسه، مقایسهٔ دو کیسه و سه جمله دربارهٔ تاس. کاربرگ صفحه ۱۹۷ ریاضی پنجم در بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل هفتم است؛ بسته برای هر صفحه یک کاربرگ، آزمون درس‌ها و آزمون فصل را با پاسخنامه و کارنامه دارد.
قبل از امتحان، با آزمون واقعی خودت را بسنج
بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل هفتم ریاضی پنجم: ۱۷ کاربرگ سه‌سطحی، ۴ آزمون، ۳۰ سؤال امتحانی با پاسخنامه و کارنامه.
خرید بستهٔ فصل هفتم ←⬇ دانلود نمونهٔ رایگان (PDF، ۷ صفحه)یا همهٔ ۷ فصل را یکجا و با تخفیف بخرید ←هر جا که لازم داشتی، کنارت هستیم
خانواده‌های تحت پوشش نهادهای حمایتی، خانواده‌های قهرمانان ملی و مادران سرپرست خانوار از تخفیف ویژه بهره‌مند می‌شوند.
پرسش‌های متداول دربارهٔ صفحهٔ ۱۹۷ ریاضی پنجم
صفحهٔ ۱۹۷ شروع درس احتمال است: احتمال رخ دادن اتفاق‌ها را با کلمه‌هایی مثل به‌طور حتم، احتمال بیشتر، احتمال برابر، احتمال کمتر، شاید و ممکن است بیان می‌کنیم و با هر عبارت جمله می‌سازیم.
اول نردبان احتمال ما را ببین و برای هر پله یک مثال از خودت بگو، بعد با مثال کیسهٔ مهره تمرین کن و در آخر برای عبارت‌های کتاب جمله بساز.
«احتمال کمتر» یعنی اتفاق می‌تواند رخ بدهد ولی کم پیش می‌آید؛ «به‌طور حتم اتفاق نمی‌افتد» یعنی هیچ راهی برای رخ دادنش نیست، مثل برداشتن مهرهٔ سبز از کیسه‌ای که مهرهٔ سبز ندارد.
یعنی دو نتیجه به یک اندازه ممکن‌اند، مثل رو یا پشت آمدن سکه یا برداشتن مهره از کیسه‌ای که به تعداد مساوی مهرهٔ قرمز و آبی دارد.
از بخش «کاربرگ و آزمون صفحه ۱۹۷ ریاضی پنجم» در همین صفحه. کاربرگ این صفحه، آزمون درس «احتمال» و آزمون فصل داخل بستهٔ کامل فصل هفتم است؛ همراه پاسخنامه، کارنامه و چک‌لیست هدف‌ها.
این آموزش را معلم کلاس نوشته است؛ معلم دبستان با ۱۲ سال تجربهٔ تدریس ریاضی. اگر جایی گیر کردی، در بخش دیدگاه‌ها بپرس.
پدر و مادر هستید؟ راهنمای والدین کلاس پنجم