در این تمرین صفحه ۲۵ ریاضی پنجم جواب آماده نمی‌گیری؛ یاد می‌گیری خودت حل کنی. صفحهٔ ۲۵ اولین صفحهٔ درس «جمع و تفریق عددهای مرکب» است. کتاب ساعتی را نشان می‌دهد که ۱:۵۵′:۳۰″ را نشان می‌دهد و می‌گوید این یک «عدد مرکب» است: عددی که از چند واحد (ساعت، دقیقه، ثانیه) ساخته شده است. فعالیت ۱ می‌خواهد زیر ساعت‌ها را پر کنی و عقربه بکشی، فعالیت ۲ الگوی تقسیم سلول را هر ۲۰ دقیقه ادامه می‌دهد و فعالیت ۳ شمارش ۳۰ دقیقه ۳۰ دقیقه و الگوهای ثانیه‌ای را می‌خواهد. ما خواندن ساعت به‌صورت عدد مرکب و ادامهٔ الگوهای زمانی با عبور از ۶۰ را با مثال‌های خودمان قدم‌به‌قدم آموزش می‌دهیم؛ برای خود فعالیت‌های کتاب فقط راهنمایی می‌دهیم. آخر صفحه هم بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل اول را معرفی کرده‌ایم.
ریاضی پنجم با تمرین درست، آسان می‌شود.
کاربرگ و آزمون فصل اول ←در آموزش صفحهٔ ۲۵ یاد می‌گیری
- عدد مرکب چیست و چرا ساعت و دقیقه و ثانیه با هم یک عدد مرکب می‌سازند.
- ساعت را از روی عقربه‌ها به‌صورت ۳:۴۰′:۱۵″ بنویسی و با حروف بخوانی.
- به یاد داشته باشی که هر ۶۰ ثانیه یک دقیقه و هر ۶۰ دقیقه یک ساعت است.
- الگوی زمانی را ادامه بدهی و وقتی دقیقه یا ثانیه به ۶۰ رسید، درست به واحد بعدی بروی.
- الگوی تقسیم سلول (هر ۲۰ دقیقه دو برابر) را با زمان‌ها جلو ببری.
آموزش صفحه ۲۵ ریاضی پنجم: این صفحه دربارهٔ چیست؟
صفحهٔ ۲۵ ریاضی پنجم «عدد مرکب» را معرفی می‌کند. تا حالا با عددهایی کار می‌کردی که فقط یک واحد داشتند؛ ولی زمان را با چند واحد می‌گوییم: ساعت، دقیقه و ثانیه. نکتهٔ مهم این است که این واحدها ده‌تایی نیستند: ۶۰ ثانیه یک دقیقه و ۶۰ دقیقه یک ساعت است. این صفحه از فصل اول ریاضی پنجم است و با کتاب جدید ریاضی پنجم (چاپ ۱۴۰۵) هماهنگ است. سه فعالیت دارد: پر کردن جاهای خالی زیر ساعت‌ها و رسم عقربه‌ها، الگوی تقسیم سلول‌ها که هر ۲۰ دقیقه دو برابر می‌شوند، و شمارش ۳۰ دقیقه ۳۰ دقیقه از ۱:۳۰′ همراه با الگوهای ثانیه‌ای که از ۱:۲۰′:۵۰″ به ۱:۲۱′ می‌رسند.
گام به گام صفحه ۲۵ ریاضی پنجم: ساعت را به‌صورت عدد مرکب بنویس
با ساعت خودمان شروع می‌کنیم: عقربهٔ کوتاه بین ۳ و ۴ است، عقربهٔ بلند روی ۸ و عقربهٔ باریک ثانیه‌شمار روی ۳. این ساعت چه زمانی را نشان می‌دهد؟
قدم ۱: ساعت را از عقربهٔ کوتاه بخوان
عقربهٔ کوتاه از ۳ گذشته ولی هنوز به ۴ نرسیده؛ پس ساعت ۳ است. تا وقتی عقربهٔ کوتاه به عدد بعدی نرسیده، همان عدد قبلی را می‌خوانیم.
قدم ۲: دقیقه و ثانیه را پنج‌تا پنج‌تا بشمار
عقربهٔ بلند روی ۸ است؛ هر عدد روی صفحه ۵ دقیقه است، پس ۸ × ۵ = ۴۰ دقیقه. عقربهٔ ثانیه‌شمار روی ۳ است: ۳ × ۵ = ۱۵ ثانیه.
قدم ۳: عدد مرکب را بنویس و بخوان
ساعت را این‌طور می‌نویسیم: ۳:۴۰′:۱۵″. علامت کوچک بعد از ۴۰ یعنی «دقیقه» و دو علامت بعد از ۱۵ یعنی «ثانیه». می‌خوانیم: ۳ ساعت و ۴۰ دقیقه و ۱۵ ثانیه. به این عدد «مرکب» می‌گوییم چون از سه واحد مختلف ترکیب شده است.
نتیجهٔ مثال
ساعت ۳:۴۰′:۱۵″ را نشان می‌دهد: ۳ ساعت و ۴۰ دقیقه و ۱۵ ثانیه. برعکسش هم ساده است: «۷ ساعت و ۵ دقیقه و ۲۰ ثانیه» می‌شود ۷:۵′:۲۰″.
نکتهٔ معلم
اشتباه رایج: وقتی عقربهٔ کوتاه نزدیک ۴ است، ساعت را ۴ می‌خوانند. تا عقربهٔ کوتاه دقیقاً روی ۴ یا بعد از آن نرسیده، ساعت هنوز ۳ است. برای رسم عقربه‌ها هم همین را رعایت کن: اگر دقیقه ۴۰ است، عقربهٔ کوتاه باید بیشتر از نصف راه بین ۳ و ۴ را رفته باشد.
خیالتان از ریاضی راحت باشد
مربیگری آموزشی: برنامهٔ اختصاصی و گزارش هفتگی به خانواده.
آشنایی با مربیگری ←گام به گام صفحه ۲۵ ریاضی پنجم: الگوی زمانی با عبور از ۶۰
مثال ما: اتوبوسی هر ۲۵ دقیقه یک بار از ایستگاه حرکت می‌کند. اولین اتوبوس ساعت ۲:۴۰′ می‌رود. زمان چهار اتوبوس بعدی را پیدا کن.
قدم ۱: ۲۵ دقیقه اضافه کن
۴۰ + ۲۵ = ۶۵ دقیقه. ولی دقیقه نمی‌تواند ۶۵ باشد، چون ۶۰ دقیقه یک ساعت کامل است. پس ۶۵ = ۶۰ + ۵: یک ساعت به ساعت‌ها اضافه می‌شود و ۵ دقیقه می‌ماند. اتوبوس دوم: ۳:۵′.
قدم ۲: الگو را ادامه بده
۵ + ۲۵ = ۳۰ پس اتوبوس سوم ۳:۳۰′؛ ۳۰ + ۲۵ = ۵۵ پس اتوبوس چهارم ۳:۵۵′؛ ۵۵ + ۲۵ = ۸۰ که می‌شود ۶۰ + ۲۰ پس اتوبوس پنجم ۴:۲۰′.
قدم ۳: همین کار با ثانیه‌ها
یک ثانیه‌شمار از ۴:۱۸′:۴۰″ شروع می‌کند و هر بار ۱۰ ثانیه جلو می‌رود: ۴:۱۸′:۵۰″، بعد ۵۰ + ۱۰ = ۶۰ ثانیه که یک دقیقهٔ کامل است؛ پس ثانیه صفر می‌شود و دقیقه یکی بالا می‌رود: ۴:۱۹′. بعدی ۴:۱۹′:۱۰″ و بعد ۴:۱۹′:۲۰″.
| الگو | جمله‌ها | قاعده |
|---|---|---|
| اتوبوس‌ها | ۲:۴۰′، ۳:۵′، ۳:۳۰′، ۳:۵۵′، ۴:۲۰′ | هر بار ۲۵ دقیقه بیشتر |
| ثانیه‌شمار | ۴:۱۸′:۴۰″، ۴:۱۸′:۵۰″، ۴:۱۹′، ۴:۱۹′:۱۰″ | هر بار ۱۰ ثانیه بیشتر |
نتیجهٔ مثال
اتوبوس‌های بعدی ساعت ۳:۵′، ۳:۳۰′، ۳:۵۵′ و ۴:۲۰′ حرکت می‌کنند. هر وقت دقیقه‌ها به ۶۰ یا بیشتر رسیدند، ۶۰ تا را برمی‌داریم و یک ساعت اضافه می‌کنیم؛ با ثانیه و دقیقه هم همین‌طور.
نکتهٔ معلم
اشتباه رایج: ۲:۶۵′ را به‌عنوان زمان بعدی می‌نویسند یا مثل عددهای معمولی ۶۵ را به ۱۰۰ می‌رسانند. در زمان، مرز واحدها ۶۰ است نه ۱۰۰ یا ۱۰۰۰؛ به همین دلیل به این عددها «مرکب» می‌گوییم.
تمرین صفحه ۲۵ ریاضی پنجم: فعالیت‌های کتاب را خودت حل کن
حالا نوبت توست. با همین روش‌ها فعالیت‌های کتاب را حل کن. ما جواب نهایی را نمی‌گوییم؛ فقط هر جا لازم شد، راهنمایی می‌کنیم.
فعالیت ۱: زیر ساعت‌ها را پر کن و عقربه بکش
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
برای هر ساعت اول عقربهٔ کوتاه را ببین و عدد قبلی را به‌عنوان ساعت بنویس؛ بعد عقربهٔ بلند و ثانیه‌شمار را پنج‌تا پنج‌تا بشمار. برای ساعتی که باید عقربه‌هایش را بکشی، اول عقربهٔ بلند را روی عدد دقیقه (تقسیم بر ۵) بگذار و بعد عقربهٔ کوتاه را بین دو عدد، به اندازه‌ای که دقیقه‌ها گذشته، جلو ببر.
فعالیت ۲: تقسیم سلول هر ۲۰ دقیقه
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
به هر زمان ۲۰ دقیقه اضافه کن؛ هر وقت جمع دقیقه‌ها به ۶۰ رسید، آن را یک ساعت کامل حساب کن، یک ساعت جلو برو و دقیقه را صفر بنویس. ادامه بده تا جاهای خالی پر شود. برای الگوی تعداد سلول‌ها یادت باشد هر بار دو برابر می‌شود: ۱، ۲، ۴، ۸ و همین‌طور.
فعالیت ۳: شمارش ۳۰ دقیقه ۳۰ دقیقه و الگوهای ثانیه‌ای
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
قسمت الف: هر بار ۳۰ دقیقه اضافه کن؛ دو تا ۳۰ دقیقه یک ساعت کامل است، پس زمان‌ها یکی در میان «سر ساعت» و «و نیم» می‌شوند. قسمت ب: در ردیف اول هر بار ۱۰ ثانیه اضافه می‌شود؛ وقتی به ۶۰ ثانیه رسیدی، آن را یک دقیقه بنویس. ردیف دوم را با همین قاعده ادامه بده و برای سؤال آخر توضیح بده که چرا ۵۰″ + ۱۰″ باعث می‌شود دقیقه از ۲۰ به ۲۱ برود و ثانیه صفر شود.
کاربرگ و آزمون صفحه ۲۵ ریاضی پنجم
درس را یاد گرفتی؟ با کاربرگ و آزمون مطمئن شو. همهٔ سؤال‌ها تازه‌اند، نه کپی کتاب، و از آسان به دشوار چیده شده‌اند. کاربرگ صفحه ۲۵ ریاضی پنجم در بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل اول است؛ این بسته برای هر صفحهٔ فصل یک کاربرگ سه‌سطحی، آزمون درس‌ها و آزمون پایان فصل را با پاسخنامه و کارنامه دارد.
یک بسته برای کل فصل اول
بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل اول ریاضی پنجم: ۲۳ کاربرگ سه‌سطحی، ۵ آزمون، ۳۰ سؤال امتحانی با پاسخنامه و کارنامه.
خرید بستهٔ فصل اول ←⬇ دانلود نمونهٔ رایگان (PDF، ۷ صفحه)یا همهٔ ۷ فصل را یکجا و با تخفیف بخرید ←کدام راه برای فرزند شما بهتر است؟
خانواده‌های تحت پوشش نهادهای حمایتی، خانواده‌های قهرمانان ملی و مادران سرپرست خانوار از تخفیف ویژه بهره‌مند می‌شوند.
پرسش‌های متداول دربارهٔ صفحهٔ ۲۵ ریاضی پنجم
صفحهٔ ۲۵ شروع درس «جمع و تفریق عددهای مرکب» است: عدد مرکب (ساعت و دقیقه و ثانیه) معرفی می‌شود و سه فعالیت دارد: خواندن و رسم ساعت، الگوی تقسیم سلول هر ۲۰ دقیقه و الگوهای زمانی با شمارش ۳۰ دقیقه و ۱۰ ثانیه.
اول مثال خواندن ساعت را بخوان: عقربهٔ کوتاه ساعت را می‌گوید و عقربه‌های بلند و ثانیه‌شمار را پنج‌تا پنج‌تا بشمار. بعد مثال الگوی اتوبوس‌ها را ببین که چطور ۶۵ دقیقه به یک ساعت و ۵ دقیقه تبدیل می‌شود. در آخر با راهنمایی‌ها فعالیت‌های کتاب را خودت حل کن.
عددی که از چند واحد مختلف ساخته شده باشد، مثل ۳:۴۰′:۱۵″ که ۳ ساعت و ۴۰ دقیقه و ۱۵ ثانیه است. واحدهای زمان ده‌تایی نیستند: هر ۶۰ ثانیه یک دقیقه و هر ۶۰ دقیقه یک ساعت است.
۶۰ دقیقه را به یک ساعت تبدیل کن و باقی‌مانده را به‌عنوان دقیقه بنویس. مثلاً ۲:۶۵′ درست نیست؛ ۶۵ = ۶۰ + ۵ پس می‌شود ۳:۵′. با ثانیه و دقیقه هم همین کار را می‌کنیم.
از بخش «کاربرگ و آزمون صفحه ۲۵ ریاضی پنجم» در همین صفحه. کاربرگ سه‌سطحی این صفحه، آزمون درس «جمع و تفریق عددهای مرکب» و آزمون پایانی فصل داخل بستهٔ کامل فصل اول است؛ همراه پاسخنامه، کارنامه، چک‌لیست هدف‌ها و ارزشیابی توصیفی.
این آموزش را معلم کلاس نوشته است؛ معلم دبستان با ۱۲ سال تجربهٔ تدریس ریاضی. اگر جایی گیر کردی، در بخش دیدگاه‌ها بپرس.
پدر و مادر هستید؟ راهنمای والدین کلاس پنجم