در این تمرین صفحه ۲۶ ریاضی پنجم جواب آماده نمی‌گیری؛ یاد می‌گیری خودت حل کنی. صفحهٔ ۲۶ از درس «جمع و تفریق عددهای مرکب» است. فعالیت ۴ می‌گوید ساعت کلاس ۸:۲۰′ بود و آموزگار گفت ۲ ساعت و ۵۰ دقیقه بعد به اردو می‌روند؛ چهار دانش‌آموز (زهرا، زهره، مریم و ستاره) هر کدام با یک روش زمان اردو را پیدا کرده‌اند و تو باید روش هر کدام را توضیح بدهی و راه‌حل خودت را بگویی. فعالیت ۵ مدت زمان بین اذان صبح ۵:۱۹′ و اذان ظهر ۱۲:۴′ را می‌خواهد. ما جمع ساعت و دقیقه را با سه روش و پیدا کردن مدت زمان بین دو ساعت را با مثال‌های خودمان قدم‌به‌قدم آموزش می‌دهیم؛ برای خود فعالیت‌های کتاب فقط راهنمایی می‌دهیم. آخر صفحه هم بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل اول را معرفی کرده‌ایم.
ریاضی سخت نیست، فقط باید درست یاد گرفت.
کاربرگ و آزمون فصل اول ←در آموزش صفحهٔ ۲۶ یاد می‌گیری
- چند ساعت و دقیقه بعد از یک زمان را با روش ذهنی حساب کنی: اول ساعت‌ها، بعد دقیقه‌ها به صورت تکه‌تکه.
- همان جمع را روی محور زمان با پرش‌ها نشان بدهی.
- جمع ستونی ساعت و دقیقه را انجام بدهی و وقتی دقیقه‌ها از ۶۰ گذشت، یک ساعت انتقال بدهی.
- مدت زمان بین دو ساعت را با شمردن رو به جلو یا با تفریق ستونی پیدا کنی.
- روش‌های مختلف را با هم مقایسه کنی و بگویی کدام برایت ساده‌تر است.
آموزش صفحه ۲۶ ریاضی پنجم: این صفحه دربارهٔ چیست؟
صفحهٔ ۲۶ ریاضی پنجم نشان می‌دهد که جمع زمان‌ها را می‌توان به چند روش انجام داد: زهرا ذهنی حساب می‌کند و ۵۰ دقیقه را به ۴۰ و ۱۰ دقیقه می‌شکند، زهره از محور استفاده می‌کند، مریم ستونی جمع می‌کند و ۱۰:۷۰′ را به ۱۱:۱۰′ تبدیل می‌کند و ستاره با انتقال «هر ساعت ۶۰ دقیقه است» جمع می‌کند. این صفحه از فصل اول ریاضی پنجم است و با کتاب جدید ریاضی پنجم (چاپ ۱۴۰۵) هماهنگ است. فعالیت ۵ هم یک مسئلهٔ واقعی است: فاصلهٔ زمانی اذان صبح تا اذان ظهر در ۱۳ آبان که باید روش خودت را برای حل آن توضیح بدهی.
گام به گام صفحه ۲۶ ریاضی پنجم: جمع ساعت و دقیقه با سه روش
مثال ما: ساعت ۹:۳۵′ است. قطاری ۱ ساعت و ۴۵ دقیقهٔ دیگر حرکت می‌کند. قطار چه ساعتی می‌رود؟ این را با سه روش حل می‌کنیم.
قدم ۱: روش ذهنی (مثل زهرا)
اول ساعت را اضافه کن: ۱ ساعت بعد از ۹:۳۵′ می‌شود ۱۰:۳۵′. حالا ۴۵ دقیقه را به دو تکه بشکن که اولی ما را «سر ساعت» برساند: از ۱۰:۳۵′ تا ساعت ۱۱ درست ۲۵ دقیقه است؛ پس ۴۵ = ۲۵ + ۲۰. ۲۵ دقیقه بعد می‌شود ساعت ۱۱ و ۲۰ دقیقه بعد از آن ۱۱:۲۰′.
قدم ۲: روش محور (مثل زهره)
همین پرش‌ها را روی محور زمان بکش: یک پرش بزرگ ۱ ساعته، یک پرش ۲۵ دقیقه‌ای تا سر ساعت و یک پرش ۲۰ دقیقه‌ای. محور کمک می‌کند هیچ تکه‌ای را فراموش نکنی.
قدم ۳: روش ستونی (مثل مریم و ستاره)
ساعت‌ها زیر ساعت‌ها و دقیقه‌ها زیر دقیقه‌ها: ۳۵ + ۴۵ = ۸۰ دقیقه و ۹ + ۱ = ۱۰ ساعت؛ یعنی ۱۰:۸۰′. ولی ۸۰ دقیقه بیشتر از یک ساعت است: ۸۰ = ۶۰ + ۲۰؛ ۶۰ دقیقه را یک ساعت به ستون ساعت انتقال می‌دهیم: ۱۱:۲۰′.
| دقیقه | ساعت | توضیح |
|---|---|---|
| ۳۵′ | ۹ | زمان شروع |
| ۴۵′ | ۱ | به‌علاوهٔ مدت |
| ۸۰′ | ۱۰ | جمع ستونی |
| ۲۰′ | ۱۱ | ۶۰ دقیقه یک ساعت شد |
نتیجهٔ مثال
قطار ساعت ۱۱:۲۰′ حرکت می‌کند. هر سه روش به یک جواب می‌رسند؛ روش ذهنی سریع است، محور اشتباه را کم می‌کند و روش ستونی برای عددهای بزرگ‌تر مطمئن‌تر است.
نکتهٔ معلم
اشتباه رایج: در روش ستونی ۱۰:۸۰′ را جواب نهایی می‌نویسند. هر وقت دقیقه‌ها ۶۰ یا بیشتر شد، ۶۰ تا را بردار و یک ساعت به ستون ساعت بده. راه دیگر برای امتحان: ۴۵ دقیقه را «یک ساعت منهای ۱۵ دقیقه» بگیر؛ ۹:۳۵′ به‌علاوهٔ ۲ ساعت می‌شود ۱۱:۳۵′ و ۱۵ دقیقه عقب‌تر می‌شود ۱۱:۲۰′.
گام به گام صفحه ۲۶ ریاضی پنجم: مدت زمان بین دو ساعت
مثال ما: یک مغازه ساعت ۶:۲۵′ باز می‌شود و ساعت ۱۳:۱۰′ می‌بندد. مغازه چند ساعت و چند دقیقه باز است؟
قدم ۱: شمردن رو به جلو
از ۶:۲۵′ تا ساعت ۷ می‌شود ۳۵ دقیقه. از ساعت ۷ تا ساعت ۱۳ می‌شود ۶ ساعت. از ۱۳ تا ۱۳:۱۰′ هم ۱۰ دقیقه. روی هم: ۶ ساعت و ۳۵ + ۱۰ = ۴۵ دقیقه.
قدم ۲: تفریق ستونی با قرض گرفتن
۱۳:۱۰′ منهای ۶:۲۵′: در ستون دقیقه نمی‌توان ۲۵ را از ۱۰ کم کرد. از ستون ساعت یک ساعت قرض می‌گیریم که ۶۰ دقیقه است: ۱۳:۱۰′ می‌شود ۱۲:۷۰′. حالا ۷۰ − ۲۵ = ۴۵ دقیقه و ۱۲ − ۶ = ۶ ساعت.
| دقیقه | ساعت | توضیح |
|---|---|---|
| ۱۰′ | ۱۳ | زمان بستن |
| ۷۰′ | ۱۲ | یک ساعت قرض گرفتیم |
| ۲۵′ | ۶ | منهای زمان باز شدن |
| ۴۵′ | ۶ | مدت باز بودن |
نتیجهٔ مثال
مغازه ۶ ساعت و ۴۵ دقیقه باز است. هر دو روش یک جواب می‌دهند؛ برای مطمئن شدن می‌توانی ۶:۲۵′ را با ۶:۴۵′ جمع کنی تا ۱۲:۷۰′ یعنی ۱۳:۱۰′ به دست بیاید.
نکتهٔ معلم
اشتباه رایج: در قرض گرفتن، ۱۰ دقیقه را ۱۱۰ می‌کنند (مثل عددهای معمولی). یک ساعت ۶۰ دقیقه است، پس ۱۰ + ۶۰ = ۷۰ دقیقه می‌شود، نه ۱۱۰.
تمرین صفحه ۲۶ ریاضی پنجم: فعالیت‌های کتاب را خودت حل کن
حالا نوبت توست. با همین روش‌ها فعالیت‌های کتاب را حل کن. ما جواب نهایی را نمی‌گوییم؛ فقط هر جا لازم شد، راهنمایی می‌کنیم.
فعالیت ۴: زمان اردو با روش هر دانش‌آموز
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
زهرا ۵۰ دقیقه را به دو تکه شکسته تا اول به سر ساعت برسد؛ ببین چرا ۴۰ دقیقه را اول برداشته. زهره همان تکه‌ها را روی محور پریده. مریم ستونی جمع کرده و دقیقه‌هایش از ۶۰ بیشتر شده؛ توضیح بده چطور آن را درست کرده. ستاره هم از همان قاعدهٔ «هر ساعت ۶۰ دقیقه است» برای انتقال استفاده کرده. راه خودت: مثلاً می‌توانی ۳ ساعت اضافه کنی و بعد ۱۰ دقیقه برگردی؛ جوابت باید با بچه‌ها یکی باشد.
فعالیت ۵: مدت بین اذان صبح و اذان ظهر
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
اول از ۵:۱۹′ تا ساعت ۶ بشمار (دقیقه‌ها را از ۶۰ کم کن)، بعد ساعت‌های کامل را تا ۱۲ بشمار و در آخر ۴ دقیقه را اضافه کن. اگر تفریق ستونی را دوست داری، چون ۴ از ۱۹ کمتر است باید از ساعت ۱۲ یک ساعت قرض بگیری و دقیقه را ۶۴ کنی. روش خودت را در دو سه جمله توضیح بده.
کاربرگ و آزمون صفحه ۲۶ ریاضی پنجم
درس را یاد گرفتی؟ با کاربرگ و آزمون مطمئن شو. همهٔ سؤال‌ها تازه‌اند، نه کپی کتاب، و از آسان به دشوار چیده شده‌اند. کاربرگ صفحه ۲۶ ریاضی پنجم در بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل اول است؛ این بسته برای هر صفحهٔ فصل یک کاربرگ سه‌سطحی، آزمون درس‌ها و آزمون پایان فصل را با پاسخنامه و کارنامه دارد.
قبل از امتحان، با آزمون واقعی خودت را بسنج
بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل اول ریاضی پنجم: ۲۳ کاربرگ سه‌سطحی، ۵ آزمون، ۳۰ سؤال امتحانی با پاسخنامه و کارنامه.
خرید بستهٔ فصل اول ←⬇ دانلود نمونهٔ رایگان (PDF، ۷ صفحه)یا همهٔ ۷ فصل را یکجا و با تخفیف بخرید ←هر جا که لازم داشتی، کنارت هستیم
خانواده‌های تحت پوشش نهادهای حمایتی، خانواده‌های قهرمانان ملی و مادران سرپرست خانوار از تخفیف ویژه بهره‌مند می‌شوند.
پرسش‌های متداول دربارهٔ صفحهٔ ۲۶ ریاضی پنجم
صفحهٔ ۲۶ از درس «جمع و تفریق عددهای مرکب» است: فعالیت ۴ زمان اردو را که ۲ ساعت و ۵۰ دقیقه بعد از ۸:۲۰′ است با چهار روش (ذهنی، محور، ستونی و انتقال ۶۰ دقیقه) نشان می‌دهد و فعالیت ۵ مدت زمان بین اذان صبح و اذان ظهر را می‌خواهد.
اول مثال قطار را با سه روش بخوان و ببین هر سه به یک جواب می‌رسند. بعد مثال مغازه را ببین که مدت زمان بین دو ساعت را با شمردن رو به جلو و با تفریق ستونی پیدا می‌کند. در آخر با راهنمایی‌ها فعالیت ۴ و ۵ کتاب را خودت حل کن.
۶۰ دقیقه را به‌عنوان یک ساعت به ستون ساعت انتقال بده و باقی‌مانده را در ستون دقیقه بنویس. مثلاً ۱۰:۸۰′ می‌شود ۱۱:۲۰′، چون ۸۰ = ۶۰ + ۲۰.
یا از زمان اول تا سر ساعت بعدی بشمار، بعد ساعت‌های کامل و بعد دقیقه‌های آخر؛ یا زمان دوم را از زمان اول ستونی کم کن و اگر دقیقه کم آوردی، از ساعت یک ساعت (۶۰ دقیقه) قرض بگیر.
از بخش «کاربرگ و آزمون صفحه ۲۶ ریاضی پنجم» در همین صفحه. کاربرگ سه‌سطحی این صفحه، آزمون درس «جمع و تفریق عددهای مرکب» و آزمون پایانی فصل داخل بستهٔ کامل فصل اول است؛ همراه پاسخنامه، کارنامه، چک‌لیست هدف‌ها و ارزشیابی توصیفی.
این آموزش را معلم کلاس نوشته است؛ معلم دبستان با ۱۲ سال تجربهٔ تدریس ریاضی. اگر جایی گیر کردی، در بخش دیدگاه‌ها بپرس.
پدر و مادر هستید؟ راهنمای والدین کلاس پنجم