در این تمرین صفحه ۲۸ ریاضی پنجم جواب آماده نمی‌گیری؛ یاد می‌گیری خودت حل کنی. صفحهٔ ۲۸ از درس «جمع و تفریق عددهای مرکب» است و نشان می‌دهد عدد مرکب فقط زمان نیست: جرم دو هندوانه (۵ کیلوگرم و ۵۰۰ گرم به‌علاوهٔ ۴ کیلوگرم و ۷۰۰ گرم)، پارچهٔ چادر و مقنعه (۴ متر و ۸۰ سانتی‌متر به‌علاوهٔ ۵۰ سانتی‌متر)، تاریخ جشن تکلیف زهرا که ۲۷ مهر ۱۳۸۴ به دنیا آمده و ۸ سال و ۳ ماه و ۶ روز بعد جشن گرفته، و فاصلهٔ دو خط راه‌آهن که ۱۴۳۵ میلی‌متر است و باید به متر و سانتی‌متر و میلی‌متر نوشته شود. فرق این‌ها با زمان این است که مرز انتقال ۶۰ نیست: ۱۰۰۰ گرم یک کیلوگرم، ۱۰۰ سانتی‌متر یک متر و ۳۰ روز یک ماه است. ما هر سه نوع را با عددهای خودمان قدم‌به‌قدم آموزش می‌دهیم؛ برای خود فعالیت‌های کتاب فقط راهنمایی می‌دهیم. آخر صفحه هم بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل اول را معرفی کرده‌ایم.
با روش معلم کلاس، ریاضی شیرین می‌شود.
کاربرگ و آزمون فصل اول ←در آموزش صفحهٔ ۲۸ یاد می‌گیری
- کیلوگرم و گرم را ستونی جمع کنی و هر ۱۰۰۰ گرم را یک کیلوگرم انتقال بدهی.
- متر و سانتی‌متر را جمع کنی و هر ۱۰۰ سانتی‌متر را یک متر انتقال بدهی.
- به یک تاریخ، چند سال و ماه و روز اضافه کنی و وقتی روزها از روزهای ماه گذشت، به ماه بعد بروی.
- عددی مثل ۱۴۳۵ میلی‌متر را به‌صورت متر و سانتی‌متر و میلی‌متر بنویسی.
- بفهمی هر عدد مرکب مرز انتقال خودش را دارد: ۶۰، ۱۰۰، ۱۰۰۰ یا ۳۰.
آموزش صفحه ۲۸ ریاضی پنجم: این صفحه دربارهٔ چیست؟
صفحهٔ ۲۸ ریاضی پنجم عددهای مرکب تازه‌ای را معرفی می‌کند: «کیلوگرم و گرم»، «متر و سانتی‌متر»، «سال و ماه و روز» و «متر و سانتی‌متر و میلی‌متر». روش جمع همان روش ستونی صفحه‌های قبل است، فقط باید بدانی هر واحد با چند تا از واحد کوچک‌ترش یکی می‌شود. این صفحه از فصل اول ریاضی پنجم است و با کتاب جدید ریاضی پنجم (چاپ ۱۴۰۵) هماهنگ است. فعالیت آخر هم می‌خواهد خودت مثال‌های دیگری از عددهای مرکب پیدا کنی؛ مثلاً لیتر و میلی‌لیتر یا کیلومتر و متر.
گام به گام صفحه ۲۸ ریاضی پنجم: جمع کیلوگرم و گرم، متر و سانتی‌متر
مثال ما: یک کیسه برنج ۳ کیلوگرم و ۸۰۰ گرم و کیسهٔ دیگر ۲ کیلوگرم و ۴۵۰ گرم است. دو کیسه روی هم چقدر جرم دارند؟
قدم ۱: گرم‌ها را جمع کن
۸۰۰ + ۴۵۰ = ۱۲۵۰ گرم. ۱۲۵۰ از ۱۰۰۰ بیشتر است و هر ۱۰۰۰ گرم یک کیلوگرم است: ۱۲۵۰ = ۱۰۰۰ + ۲۵۰؛ ۲۵۰ گرم می‌ماند و یک کیلوگرم به ستون کیلوگرم انتقال می‌یابد.
قدم ۲: کیلوگرم‌ها را با انتقال جمع کن
۳ + ۲ + ۱ = ۶ کیلوگرم. جواب: ۶ کیلوگرم و ۲۵۰ گرم.
قدم ۳: همین کار با متر و سانتی‌متر
مثال: برای پردهٔ اتاق ۲ متر و ۶۵ سانتی‌متر و برای پردهٔ آشپزخانه ۸۵ سانتی‌متر پارچه لازم است. سانتی‌مترها: ۶۵ + ۸۵ = ۱۵۰؛ چون ۱۰۰ سانتی‌متر یک متر است، ۱۵۰ = ۱۰۰ + ۵۰: ۵۰ سانتی‌متر می‌ماند و یک متر انتقال می‌یابد. مترها: ۲ + ۰ + ۱ = ۳. روی هم ۳ متر و ۵۰ سانتی‌متر پارچه لازم است.
| عدد مرکب | مرز انتقال | مثال |
|---|---|---|
| ساعت و دقیقه و ثانیه | ۶۰ | ۷۳ ثانیه یعنی ۱ دقیقه و ۱۳ ثانیه |
| کیلوگرم و گرم | ۱۰۰۰ | ۱۲۵۰ گرم یعنی ۱ کیلوگرم و ۲۵۰ گرم |
| متر و سانتی‌متر | ۱۰۰ | ۱۵۰ سانتی‌متر یعنی ۱ متر و ۵۰ سانتی‌متر |
| سانتی‌متر و میلی‌متر | ۱۰ | ۳۵ میلی‌متر یعنی ۳ سانتی‌متر و ۵ میلی‌متر |
نتیجهٔ مثال
دو کیسه روی هم ۶ کیلوگرم و ۲۵۰ گرم است و دو پرده ۳ متر و ۵۰ سانتی‌متر پارچه می‌خواهد. روش همان روش ستونی است؛ فقط مرز انتقال فرق می‌کند.
نکتهٔ معلم
اشتباه رایج: در کیلوگرم و گرم هم با ۶۰ یا ۱۰۰ انتقال می‌دهند. قبل از جمع، از خودت بپرس: «چند تا از واحد کوچک، یکی از واحد بزرگ می‌شود؟» گرم ۱۰۰۰، سانتی‌متر ۱۰۰، میلی‌متر ۱۰ و دقیقه ۶۰.
گام به گام صفحه ۲۸ ریاضی پنجم: جمع تاریخ با سال و ماه و روز
مثال ما: پسری در ۱۸ آبان ۱۳۹۰ به دنیا آمد. ۵ سال و ۲ ماه و ۲۰ روز بعد، اولین بار دوچرخه‌سواری یاد گرفت. آن روز چه تاریخی بود؟
قدم ۱: تاریخ را به‌صورت عدد مرکب بنویس
آبان ماه هشتم سال است؛ پس تاریخ تولد می‌شود: سال ۱۳۹۰، ماه ۸، روز ۱۸. مدت را هم زیرش می‌نویسیم: ۵ سال، ۲ ماه، ۲۰ روز.
قدم ۲: روزها، بعد ماه‌ها، بعد سال‌ها
روزها: ۱۸ + ۲۰ = ۳۸. آبان ۳۰ روز دارد، پس ۳۸ آبان وجود ندارد: ۳۸ − ۳۰ = ۸ یعنی ۸ روز از ماه بعد؛ یک ماه انتقال می‌یابد. ماه‌ها: ۸ + ۲ + ۱ = ۱۱ که ماه یازدهم بهمن است. سال‌ها: ۱۳۹۰ + ۵ = ۱۳۹۵.
| روز | ماه | سال | توضیح |
|---|---|---|---|
| ۱۸ | ۸ (آبان) | ۱۳۹۰ | تاریخ تولد |
| ۲۰ | ۲ | ۵ | به‌علاوهٔ مدت |
| ۳۸ | ۱۰ | ۱۳۹۵ | جمع ستونی |
| ۸ | ۱۱ (بهمن) | ۱۳۹۵ | ۳۰ روز یک ماه شد |
قدم ۳: یک واحد را به عدد مرکب تبدیل کن
گاهی برعکس است: عدد با یک واحد کوچک داده شده و باید مرکب شود. مثال: قد یک در ۲۳۴۵ میلی‌متر است. هر ۱۰۰۰ میلی‌متر یک متر: ۲ متر و ۳۴۵ میلی‌متر. هر ۱۰ میلی‌متر یک سانتی‌متر: ۳۴۵ میلی‌متر یعنی ۳۴ سانتی‌متر و ۵ میلی‌متر. پس قد در: ۲ متر و ۳۴ سانتی‌متر و ۵ میلی‌متر.
نتیجهٔ مثال
پسر در ۸ بهمن ۱۳۹۵ دوچرخه‌سواری یاد گرفت و قد در ۲ متر و ۳۴ سانتی‌متر و ۵ میلی‌متر است.
نکتهٔ معلم
اشتباه رایج: روزها را تا ۱۰۰ یا ۶۰ بالا می‌برند. در تاریخ، مرز روزها تعداد روزهای همان ماه است (۳۱ برای شش ماه اول سال، ۳۰ برای ماه‌های بعدی) و مرز ماه‌ها ۱۲ است. شمارهٔ ماه‌ها را از فروردین (۱) تا اسفند (۱۲) حفظ باش.
تمرین صفحه ۲۸ ریاضی پنجم: فعالیت‌های کتاب را خودت حل کن
حالا نوبت توست. با همین روش‌ها فعالیت‌های کتاب را حل کن. ما جواب نهایی را نمی‌گوییم؛ فقط هر جا لازم شد، راهنمایی می‌کنیم.
فعالیت ۱: جرم دو هندوانه
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
گرم‌ها را جمع کن؛ از ۱۰۰۰ می‌گذرد. کتاب خودش می‌پرسد «۱۲۰۰ گرم یعنی چند کیلوگرم و چند گرم»؛ جوابش را در ستون کیلوگرم انتقال بده و بعد کیلوگرم‌ها را جمع کن.
فعالیت ۲: پارچهٔ چادر و مقنعه
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
سانتی‌مترها را جمع کن: ۸۰ و ۵۰. از ۱۰۰ می‌گذرد، پس یک متر به مترها اضافه می‌شود. جواب را به‌صورت «متر و سانتی‌متر» بنویس.
فعالیت ۱ (پایین صفحه): جشن تکلیف زهرا
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
مهر ماه هفتم است. روزها: ۲۷ به‌علاوهٔ ۶؛ ماه‌ها: ۷ به‌علاوهٔ ۳؛ سال‌ها: ۱۳۸۴ به‌علاوهٔ ۸. حالا به روزها نگاه کن: ماه دهم (دی) ۳۰ روز دارد، پس اگر روزها بیشتر از ۳۰ شد، ۳۰ تا بردار و یک ماه جلو برو. در توضیحت بگو این انتقال با انتقال ۶۰ دقیقه چه فرقی دارد.
فعالیت ۲ (پایین صفحه): فاصلهٔ دو خط راه‌آهن
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
۱۴۳۵ میلی‌متر را سه‌تکه کن: هر ۱۰۰۰ میلی‌متر یک متر، پس اول متر را جدا کن؛ از باقی‌مانده هر ۱۰ میلی‌متر یک سانتی‌متر است و آنچه کمتر از ۱۰ ماند، میلی‌متر است.
فعالیت ۳: مثال‌های دیگر عدد مرکب
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
به واحدهایی فکر کن که با هم می‌آیند: لیتر و میلی‌لیتر، کیلومتر و متر، تومان و ریال، سال و ماه. برای هر کدام بگو چند تا از واحد کوچک یکی از واحد بزرگ می‌شود؛ این همان «مرز انتقال» است.
کاربرگ و آزمون صفحه ۲۸ ریاضی پنجم
درس را یاد گرفتی؟ با کاربرگ و آزمون مطمئن شو. همهٔ سؤال‌ها تازه‌اند، نه کپی کتاب، و از آسان به دشوار چیده شده‌اند. کاربرگ صفحه ۲۸ ریاضی پنجم در بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل اول است؛ این بسته برای هر صفحهٔ فصل یک کاربرگ سه‌سطحی، آزمون درس‌ها و آزمون پایان فصل را با پاسخنامه و کارنامه دارد.
یک بسته برای کل فصل اول
بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل اول ریاضی پنجم: ۲۳ کاربرگ سه‌سطحی، ۵ آزمون، ۳۰ سؤال امتحانی با پاسخنامه و کارنامه.
خرید بستهٔ فصل اول ←⬇ دانلود نمونهٔ رایگان (PDF، ۷ صفحه)یا همهٔ ۷ فصل را یکجا و با تخفیف بخرید ←کدام راه برای فرزند شما بهتر است؟
خانواده‌های تحت پوشش نهادهای حمایتی، خانواده‌های قهرمانان ملی و مادران سرپرست خانوار از تخفیف ویژه بهره‌مند می‌شوند.
پرسش‌های متداول دربارهٔ صفحهٔ ۲۸ ریاضی پنجم
صفحهٔ ۲۸ از درس «جمع و تفریق عددهای مرکب» است و عددهای مرکب غیر از زمان را نشان می‌دهد: کیلوگرم و گرم (هندوانه‌ها)، متر و سانتی‌متر (پارچه)، سال و ماه و روز (جشن تکلیف زهرا) و متر و سانتی‌متر و میلی‌متر (فاصلهٔ خط راه‌آهن).
اول مثال کیسه‌های برنج و پرده‌ها را بخوان تا انتقال ۱۰۰۰ گرم و ۱۰۰ سانتی‌متر را ببینی، بعد مثال تاریخ را که روزها از ۳۰ می‌گذرد و یک ماه انتقال می‌یابد. در آخر با راهنمایی‌ها فعالیت‌های کتاب را خودت حل کن.
۱۰۰۰؛ چون هر ۱۰۰۰ گرم یک کیلوگرم است. مثلاً ۱۲۵۰ گرم یعنی ۱ کیلوگرم و ۲۵۰ گرم. برای متر و سانتی‌متر مرز ۱۰۰ و برای سانتی‌متر و میلی‌متر مرز ۱۰ است.
اگر روزها از تعداد روزهای آن ماه بیشتر شد، تعداد روزهای ماه را کم کن و یک ماه جلو برو. مثلاً ۳۸ آبان وجود ندارد؛ آبان ۳۰ روز دارد، پس می‌شود ۸ آذر.
از بخش «کاربرگ و آزمون صفحه ۲۸ ریاضی پنجم» در همین صفحه. کاربرگ سه‌سطحی این صفحه، آزمون درس «جمع و تفریق عددهای مرکب» و آزمون پایانی فصل داخل بستهٔ کامل فصل اول است؛ همراه پاسخنامه، کارنامه، چک‌لیست هدف‌ها و ارزشیابی توصیفی.
این آموزش را معلم کلاس نوشته است؛ معلم دبستان با ۱۲ سال تجربهٔ تدریس ریاضی. اگر جایی گیر کردی، در بخش دیدگاه‌ها بپرس.
پدر و مادر هستید؟ راهنمای والدین کلاس پنجم