در این تمرین صفحه ۹۲ ریاضی پنجم مسئلههای تناسب را حل میکنی: مسافت هواپیما در ۲ ساعت، شیرچای، بتن، کتابهای زهره و نسرین، جاهای خالی تناسب و ساختن مسئله از جدول. ما همینها را با عددهای خودمان یاد میدهیم و برای کتاب فقط راهنمایی میدهیم.
هر صفحه یک قدم تا بیست.
کاربرگ و آزمون فصل سوم ←در آموزش صفحهٔ ۹۲ یاد میگیری
- ۱ ساعت و ۳۰ دقیقه را به دقیقه یا نیمساعت تبدیل کنی و تناسب بنویسی.
- نسبت یک جزء به کل مخلوط را بنویسی و مخلوط را به نسبت تقسیم کنی.
- با نسبت دو مقدار و اختلافشان، هر مقدار را پیدا کنی.
- جای خالی تناسب را پر کنی و از یک جدول مسئله بسازی.
آموزش صفحه ۹۲ ریاضی پنجم: تناسب در مسئلههای زندگی
در هر مسئلهٔ تناسب، نسبت دو مقدار را به یک ترتیب بنویس، مقدار یک سهم را با تقسیم پیدا کن و در سهم خواستهشده ضرب کن؛ زمان را اول به دقیقه یا نیمساعت تبدیل کن. این صفحه از فصل سوم ریاضی پنجم است و با کتاب جدید (چاپ ۱۴۰۵) هماهنگ است.
گام به گام صفحه ۹۲ ریاضی پنجم: مسافت در ۱ ساعت و ۳۰ دقیقه
مثال ما: قطاری ۱۸۰ کیلومتر را در ۱ ساعت و ۳۰ دقیقه طی میکند. با همین سرعت در ۲ ساعت چند کیلومتر میرود؟
قدم ۱: زمانها را به دقیقه تبدیل کن
۱ ساعت و ۳۰ دقیقه یعنی ۶۰ + ۳۰ = ۹۰ دقیقه و ۲ ساعت یعنی ۲ × ۶۰ = ۱۲۰ دقیقه. حالا تناسب را بنویس: ۱۸۰/۹۰ = ?/۱۲۰.
قدم ۲: مسافت یک دقیقه را پیدا کن و ضرب کن
قطار در هر دقیقه ۱۸۰ ÷ ۹۰ = ۲ کیلومتر میرود؛ پس در ۱۲۰ دقیقه ۲ × ۱۲۰ = ۲۴۰ کیلومتر.

نتیجهٔ مثال
۹۰ دقیقه و ۱۲۰ دقیقه؛ هر دقیقه ۲ کیلومتر؛ در ۲ ساعت ۲ × ۱۲۰ = ۲۴۰ کیلومتر.
نکتهٔ معلم
اشتباه رایج: ۱ ساعت و ۳۰ دقیقه را ۱۳۰ دقیقه نوشتن؛ هر ساعت ۶۰ دقیقه است، پس ۹۰ دقیقه میشود.
مخلوط و اختلاف
ملات با ۳ پیمانه ماسه و ۱ پیمانه سیمان: مخلوط ۳ + ۱ = ۴ سهم دارد و نسبت ماسه به مخلوط ۳/۴ است؛ در ۴۸ پیمانه ملات هر سهم ۴۸ ÷ ۴ = ۱۲ پیمانه، پس ماسه ۳ × ۱۲ = ۳۶ و سیمان ۱۲ پیمانه. با اختلاف: رضا ۸ تیله بیشتر از سعید دارد و نسبتشان ۵ به ۳ است؛ اختلاف سهمها ۲ و هر سهم ۸ ÷ ۲ = ۴ تیله، پس رضا ۵ × ۴ = ۲۰ و سعید ۳ × ۴ = ۱۲ تیله.

تمرین صفحه ۹۲ ریاضی پنجم: تمرینهای ۲ تا ۷ را خودت حل کن
حالا نوبت توست. ما جواب نهایی را نمیگوییم؛ فقط راهنمایی میکنیم.
تمرین ۲: جاهای خالی تناسب
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
عدد ضرب یا تقسیم را از جفت کامل پیدا کن و برای جای خالی به کار ببر؛ اگر عدد طبیعی پیدا نشد، اول نسبت کامل را ساده کن.
تمرین ۳: هواپیما در ۱ ساعت و ۳۰ دقیقه
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
زمانها را به دقیقه یا نیمساعت تبدیل کن، مسافت یک واحد زمان را با تقسیم پیدا کن و در تعداد واحدهای ۲ ساعت ضرب کن.
تمرین ۴ و ۵: شیرچای و بتن
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
در شیرچای، عدد دادهشده را بر سهمش تقسیم کن و سهم دیگر را در جواب ضرب کن. در بتن، سهمهای ماسه و سیمان را جمع کن تا سهم مخلوط پیدا شود؛ نسبت ماسه به مخلوط را بنویس و ۱۸۹ را بر مجموع سهمها تقسیم کن.
تمرین ۶ و ۷: اختلاف کتابها و ساختن مسئله
راهنمایی (بدون جواب نهایی)
در تمرین ۶ اختلاف سهمها را از ۵ منهای ۳ پیدا کن و ۱۲ را بر آن تقسیم کن. در تمرین ۷ برای دو ردیف جدول یک موقعیت زندگی (مثل دفتر و قیمت) انتخاب کن و مسئلهای بنویس که جوابش یکی از خانههای جدول باشد.
کاربرگ و آزمون صفحه ۹۲ ریاضی پنجم
درس را یاد گرفتی؟ با کاربرگ مطمئن شو. سؤالها تازهاند و از آسان به دشوار چیده شدهاند. کاربرگ صفحه ۹۲ ریاضی پنجم در بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل سوم است؛ این بسته برای هر صفحهٔ فصل یک کاربرگ سهسطحی، آزمون درسها و آزمون پایان فصل را با پاسخنامه و کارنامه دارد.

قبل از امتحان، با آزمون واقعی خودت را بسنج
بستهٔ کاربرگ و آزمون فصل سوم ریاضی پنجم: ۲۰ کاربرگ سهسطحی، ۵ آزمون، ۳۰ سؤال امتحانی با پاسخنامه و کارنامه.
خرید بستهٔ فصل سوم ←⬇ دانلود نمونهٔ رایگان (PDF، ۷ صفحه)یا همهٔ ۷ فصل را یکجا و با تخفیف بخرید ←هر جا که لازم داشتی، کنارت هستیم
خانوادههای تحت پوشش نهادهای حمایتی، خانوادههای قهرمانان ملی و مادران سرپرست خانوار از تخفیف ویژه بهرهمند میشوند.
پرسشهای متداول دربارهٔ صفحهٔ ۹۲ ریاضی پنجم
صفحهٔ ۹۲ تمرینهای ۲ تا ۷ درس تناسب است: جاهای خالی تناسب، مسافت هواپیما، شیرچای، بتن، کتابهای زهره و نسرین و ساختن مسئله از جدول.
اول مثال قطار را ببین و یاد بگیر زمان را به دقیقه تبدیل کنی، بعد مثال ملات و تیلهها را بخوان و در آخر با راهنماییها تمرینهای ۲ تا ۷ کتاب را خودت حل کن.
آن را به ۹۰ دقیقه (یا ۳ نیمساعت) تبدیل کن، مسافت یک دقیقه یا یک نیمساعت را با تقسیم پیدا کن و در زمان خواستهشده با همان واحد ضرب کن.
سهمهای جزءها را جمع کن تا سهم مخلوط پیدا شود؛ نسبت جزء به مخلوط یعنی سهم آن جزء روی مجموع سهمها.
از بخش «کاربرگ و آزمون صفحه ۹۲ ریاضی پنجم» در همین صفحه. کاربرگ سهسطحی این صفحه، آزمون درس «تناسب» و آزمون پایانی فصل داخل بستهٔ کامل فصل سوم است؛ همراه پاسخنامه، کارنامه، چکلیست هدفها و ارزشیابی توصیفی.
این آموزش را معلم کلاس نوشته است؛ معلم دبستان با ۱۲ سال تجربهٔ تدریس ریاضی. اگر جایی گیر کردی، در بخش دیدگاهها بپرس.
پدر و مادر هستید؟ راهنمای والدین کلاس پنجم